به وب سایت رسمی گروه مدرسه حقوق ، خوش آمدید  09122330365

 ضمن تشکر از شما کاربر عزیز که سایت مدرسه حقوق را جهت استفاده از خدمات ما انتخاب نموده اید به اطلاع شما میرسانیم این سایت با هدف ارتقاء سطح اطلاعات حقوقی و رفع نیازها و مشکلات حقوقی شما راه اندازی گشته و در جهت نیل به این هدف و رفع اشکالات موجود و ارائه خدمات بهتر ، رهنمودها و انتقادات و پیشنهادات شما کاربر عزیز را می طلبد . لازم بذکر است در طراحی و ارائه مطالب سعی بر رعایت سادگی و دسترسی آسان به مطالب و مشکلات متداول حقوقی گشته که جامعه بیشتر با آن دست به گریبان است.

تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

ضمنا کاربران محترم  می توانند از طریق قسمت ارتباط با ما و یا از طریق ایمیل این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید و یا gmail.com@ تقاضای خود را در زمینه استفاده از خدمات وکالتی و یا مشاوره حقوقی وکلای مجرب پایه یک دادگستری عضو گروه مدرسه حقوق در تمام نقاط داخل و یا خارج از کشور و نیز در زمینه مهاجرت اعلام نمایند تا در اسرع وقت با ایشان تماس حاصل گردد .

وصيت شخص محكوم به قصاص نسبت به اهداي اعضاي بدن

 

وصيت شخص محكوم به قصاص نسبت به اهداي اعضاي بدن

متن سئوال

 

1 ـ چنانچه‌ محكوم‌ به‌ قصاص‌ نفس‌ ضمن‌ وصيت‌ نامه اي‌ اعضاء و جوارح‌ داخلي‌ خود را براي پيوند به‌ بيماران‌ نيازمند اهداء نمايد (وصيت‌ نمايد) به‌ فرض‌ اينكه‌ از نظر علمي‌ و پزشكي‌ چنين پيوندي‌ امكان‌ داشته‌ باشد وضعيت‌ حقوقي‌ و شرعي‌ چنين‌ عملي‌ چگونه‌ مي باشد؟
2 ـ آيا محكوم‌ بودن‌ به‌ قصاص‌ نفس‌ مي تواند قبل‌ از اجراي‌ حكم ، اعضاء و جوارح‌ خود را اهداءنمايد؟ در صورت‌ مثبت‌ بودن‌ پاسخ ، واحد اجراي‌ احكام‌ چه‌ تكليفي‌ دارد؟
3 ـ چنانچه‌ محكوم‌ به‌ قصاص‌ نفس‌ به‌ اهداء اعضاء و جوارح‌ قابل‌ پيوند خود راضي‌ باشد، آيامي توان‌ حكم‌ قصاص‌ را از طريق‌ برداشتن‌ اعضاء و جوارح‌ داخلي‌ او، از جمله‌ قلب‌ اجراء نمود (با دوفرض‌ رضايت‌ و عدم‌ رضايت‌ اولياي‌ دم ).

 

 

 

 

 

متن پاسخ

 

1 ـ مطابق‌ فتواي‌ مراجع‌ معظم‌ تقليد، اهداي‌ اعضاي‌ بدن‌ براي‌ جراحي‌ و پيوند به‌ اشخاص‌ نيازمند به‌ ويژه در صورتي‌ كه‌ حفظ جان‌ مسلماني‌ بر پيوند  عضو متوقف‌ باشد، جايز است . و  وصيت‌ بر اين‌ امر نيز جايز است و محكوميت‌ به‌ قصاص‌ مانع‌ نيست .1
البته‌ در خصوص‌ لزوم‌ يا عدم‌ لزوم‌  پرداخت‌ ديه‌ آن‌ اختلاف‌ نظر است .2
2 ـ طبق‌ قواعد كلي‌ و مستفاد از برخي‌ فتاوي‌ فقهاي‌ عظام 3 محكوم‌ به‌ قصاص‌ نفس‌ قبل‌ از اجراي‌ حكم‌ درصورتي‌ مي تواند اعضاء و جوارح‌ خود را اهداء نمايد كه‌ موجب‌ تاخير در اجراي‌ حكم‌ نباشد و منافاتي‌ با حق قصاص‌ نداشته‌ باشد (مثلا قطع‌ و جدا كردن‌ عضو اهدايي‌ موجب‌ فوت‌ محكوم‌ عليه‌ نشود و زمينه‌ قصاص‌ رامنتفي‌ نسازد). بنابراين ، احتياطا بهتر است‌ قطع‌ و پيوند اعضاي‌ اهدايي ، پس‌ از اجراي‌ قصاص‌ در فاصله‌ زماني نزديك‌ به‌ آن‌ باشد.
3 ـ اهداي‌ عضو در صورتي‌ كه‌ منجر به‌ مرگ‌ اهدا كننده‌ نشود، اخلالي‌ در اجراي‌ حكم‌ قصاص‌ به‌ وجودنمي آورد و پس‌ از اهداء، اولياي‌ دم‌ مي توانند، حق‌ قصاص‌ خود را استيفاء نمايند; اما اهداي‌ عضوي‌ كه‌ منجربه‌ مرگ‌ مجني عليه‌ مي شود، جز با رضايت‌ اولياي‌ دم‌ جايز نيست .4

 

استفتائات‌ مربوط به‌ فروش‌ يا اهداي‌ اعضاي‌ بدن‌ براي‌ پيوند

 

سوال
الف . آيا فروش‌ يا اهداي‌ اعضاي‌ بدن‌ براي‌ جراحي‌ و پيوند به‌ ديگران‌ جايز است ؟ (مثل‌ فروش كليه ).
ب . آيا اين‌ كار براي‌ استفاده‌ از اين‌ اعضا بعد از مرگ‌ خود شخص‌ جايز است ؟ (مانند فروش‌ قلب‌ وچشم ).
ج . آيا شخصي‌ كه‌ قرار است‌ اعدام‌ شود مي تواند به‌ نحو «الف » يا «ب » اقدام‌ كند؟
د. در اين‌ مسأله‌ بين‌ حد يا قصاص‌ تفاوتي‌ وجود دارد؟5

 

آيت‌ الله‌ العظمي‌ سيدعلي‌ خامنه اي
«الف . اهداء و مصالحه‌ بعض‌ اعضاء و پيوند آن‌ به‌ بيمار اگر براي‌ صاحب‌ عضو ضرر لازم‌ المراعات‌ نداشته باشد منع‌ شرعي‌ ندارد.
ب . اگر مصالحه‌ باشد مانع‌ ندارد.
ج ، د. فرقي‌ بين‌ اعدامي‌ و قصاص‌ و غيره‌ نيست .»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ محمد فاضل‌ لنكراني
«اگر حفظ جان‌ مسلماني‌ بر پيوند عضوي‌ از اعضاي‌ ميت‌ مسلمان‌ متوقف‌ باشد و از غير مسلمان‌ جايگزين نداشته‌ باشد قطع‌ و پيوند جايز است‌ و وصيت‌ صحيح‌ مي باشد و بنابر احتياط ديه‌ آن‌ را طبق‌ مسأله‌ 1946جامع‌ المسائل‌ بدهند تا براي‌ خود ميت‌ مصرف‌ شود ولي‌ فروش‌ صحيح‌ نيست . اما قبل‌ از مرگ‌ دليلي‌ بر عدم جواز فروش‌ في‌ نفسه‌ بنظر نرسيده‌ مگر اين‌ كه‌ خطر جاني‌ يا عوارض‌ غير قابل‌ تحمل‌ در پي‌ داشته‌ باشد كه‌ دراين‌ صورت‌ جايز نيست .»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ محمدتقي‌ بهجت
«الف ، ب . به‌ مسأله‌ 24 از ملحقات‌ رساله‌ مراجعه‌ شود.6
ج ، د. با فروض‌ همان‌ مسأله‌ حكم‌ واضح‌ است .»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ ميرزا جواد تبريزي
«الف ، ب ، ج ، د. در همه‌ موارد مذكوره‌ فروش‌ جايز نيست‌ و عمل‌ آن‌ نيز اشكال‌ دارد و بر فرض‌ وقوع عمل ، صاحب‌ عضو جدا شده‌ مي تواند پولي‌ بگيرد و از عضو مذكور رفع‌ يد نمايد. والله‌ العالم .»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ حسين‌ نوري‌ همداني
«الف ، ب . بلي‌ جايز است .7
ج . مي تواند.
د. فرقي‌ نيست .»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ ناصر مكارم‌ شيرازي
«الف . قطع‌ عضوي‌ از بدن‌ يك‌ انسان‌ زنده‌ و پيوند آن‌ به‌ انسان‌ ديگر، مانند آن چه‌ در پيوند كليه‌ معمول است‌ كه‌ يك‌ كليه‌ از دو كليه‌ يك‌ انسان‌ زنده‌  را برداشته‌ و به‌ كسي‌ كه‌ هر دو كليه اش‌ فاسد شده‌ است‌ پيوندمي زنند در صورتي جايز است‌ كه‌ با رضايت‌ صاحب‌ آن‌ باشد و جان‌ او به‌ خطر نيفتد و احتياط آن‌ است ، اگرپولي‌ در برابر آن‌ مي گيرد در مقابل‌ اجازه‌ اقدام‌ به‌ گرفتن‌ عضو از او  بگيرد، نه‌ خود عضو.
ب ، ج ، د. از جواب‌ بالا معلوم‌ شد. هميشه‌ موفق‌ باشيد.»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ سيدعلي‌ سيستاني
«الف . اگر ضرر كلي‌ نداشته‌ باشد اشكال‌ ندارد، مثلا اهداي‌ يك‌ كليه‌ اگر به‌ تشخيص‌ پزشك‌ براي‌ او (نقص يك‌ كليه ) ضرر مهمي‌ نداشته‌ باشد اشكال‌ ندارد و گرفتن‌ پول‌ در قبال‌ واگذاري‌ آن‌ نيز اشكال‌ ندارد.
ب . قطع‌ اعضاء ميت‌ مسلمان‌ جايز نيست‌ و مستلزم‌ ديه‌ است‌ و دفن‌ آن‌ در صورت‌ قطع‌ واجب‌ است‌ مگراين‌ كه‌ حيات‌ مسلماني‌ بر آن‌ متوقف‌ باشد كه‌ در اين‌ صورت‌ جايز است‌ ولي‌ ديه‌ واجب‌ است‌ و اگر خودش وصيت‌ كرده‌ باشد، ديه‌ ساقط است‌ ولي‌ اگر حيات‌ مسلماني‌ متوقف‌ نباشد و وصيت‌ كرده‌ باشد، عمل‌ به‌ آن ،مورد اشكال‌ است .
ج . فرقي‌ با ساير افراد ندارد.
د. تفاوتي‌ نيست .»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ لطف الله‌ صافي‌ گلپايگاني
«الف ، ب . به‌ رساله‌ استفتاءات‌ پزشكي‌ مراجعه‌ نماييد.
ج ، د. تأخير در اجراء مطلقا و تأخير در قصاص‌ در صورت‌ مطالبه‌ ولي‌ دم‌ جايزنيست . والله‌ العالم »
آيت‌ الله‌ العظمي‌ سيد عبدالكريم‌ موسوي‌ اردبيلي
«الف . بلي ، جايز است‌ به‌ نظر اين‌ جانب .
ب . جايز است‌ به‌ نظر اين‌ جانب .
ج . فروش‌ كليه‌ و چشم ، قبل‌ از اعدام‌ هم‌ جايز ولي‌ فروش‌ قلب‌ جايز نيست ، مگر اين‌ كه‌ وقت‌ تسليم‌ مبيع ،بعد از اعدام‌ باشد.
د. در صورتي‌ كه‌ فروش‌ اين‌ اعضاء منافات‌ با حق‌ قصاص‌ داشته‌ باشد جايز نيست .»
اداره‌ حقوقي‌ قوه‌ قضاييه
چون‌ اعضاء بدن‌ مال‌ نيست ، قابل‌ فروش‌ نمي باشد ولي‌ شخص‌ مي تواند آن‌ را در حيات‌ يا ممات‌ به ديگري‌ اهداء كند و در عوض ، مالي‌ دريافت‌ نمايد. اما اين‌ امر به‌ هيچ‌ وجه‌ نبايد موجب‌ تأخير اجراي‌ احكام قطعي‌ شود.8

 

سؤال
اگر شخصي‌ وصيت‌ كند بعد از وفاتش ، اعضاي‌ قابل‌ پيوندش‌ را به‌ بيماران‌ پيوند زنند، آيا مجازبه‌ اين‌ كار هستيم ؟9
آيت‌ الله‌ العظمي‌ محمد فاضل‌ لنكراني
«اگر حفظ جان‌ مسلماني‌ بر پيوند عضوي‌ از اعضاي‌ ميت‌ مسلمان‌ متوقف‌ باشد، قطع‌ و پيوند آن‌ عضوجايز است‌ و بنابر احتياط، ديه‌ آن‌ را طبق‌ مسأله‌ 1946 بدهند تا براي خود ميت‌ در امور خيريه‌ مصرف‌ شود، واگر آن‌ شخص‌ وصيت‌ كرده‌ ، باز بنابر احتياط ديه‌ را بدهند تا براي‌ او مصرف‌ شود.»

 

سؤال
قطع‌ عضوي‌ از اعضاي‌ ميت‌ مسلمان‌ براي‌ پيوند زدن‌ چه‌ حكمي‌ دارد؟ آيا ديه‌ دارد؟ ديه‌ را مريض و يا قطع‌ كننده‌ عضو بايد بپردازند؟10

 

آيت‌ الله‌ العظمي‌ سيدعلي‌ خامنه اي
«قطع‌ عضو از اعضاي‌ جسد ميت‌ مسلماني‌ جهت‌ پيوند زدن‌ به‌ بدن‌ انسان‌ ديگر در موارد ضرورت‌ اگر به صورتي‌ نباشد كه‌ نسبت‌ به‌ ميت‌ مثله‌ و يا هتك‌ و اهانت‌ تلقي‌ شود في نفسه‌ اشكال‌ ندارد، ولي‌ ديه‌ دارد و ديه‌ برقطع‌ كننده‌ است . مگر آن‌ كه‌ ميت‌ در زمان‌ خود بدين‌ كار اجازه‌ داده‌ باشد كه‌ در اين‌ صورت‌ ديه‌ ندارد.»

 

سؤال
آيا در موارد جواز قطع‌ اعضاء، ديه‌ ثابت‌ است‌ يا ساقط مي شود؟11

 

آيت‌ الله‌ العظمي‌ حسين‌ نوري‌ همداني
اگر خود در حال‌ حيات‌ وصيت‌ كرده‌ باشد بعيد نيست‌ كه‌ ديه‌ ساقط شود ولي‌ اگر وصيت‌ نكرده‌ است‌ ديه ثابت‌ است .
حضرت‌ امام‌ خميني‌ (ره ) در باره‌ اين‌ موضوع‌ در مسأله‌ 2882 توضيح‌ المسائل‌ مي فرمايند: اگر حفظ جان مسلماني‌ موقوف‌ باشد بر پيوند عضوي‌ از اعضاي‌ ميت‌ مسلماني ، جايز است‌ قطع‌ آن‌ عضو و پيوند آن‌ و بعيدنيست‌ ديه‌ داشته‌ باشد و آيا ديه‌ بر قطع‌ كننده‌ است‌ يا بر مريض ، محل‌ اشكال‌ است ، لكن‌ مي تواند طبيب‌ بامريض‌ قرار دهد كه‌ او ديه‌ را بدهد و اگر حفظ عضوي‌ از مسلمان‌ موقوف‌ باشد بر قطع‌ عضو ميت ، در اين صورت‌ بعيد نيست‌ جايز نباشد و اگر قطع‌ كند ديه‌ دارد. لكن‌ اگر ميت‌ در حال‌ زندگي‌ اجازه‌ داد ظاهرا ديه‌ ندارد،لكن‌ جواز شرعي‌ آن‌ محل‌ اشكال‌ است‌ و اگر خود او اجازه‌ نداد، اولياي‌ او بعد از مرگش‌ نمي توانند اجازه‌ بدهندو ديه‌ از قطع‌ كننده‌ ساقط نمي شود و معصيت‌ كار است .

 

 
» موضوعات مطالب سایت «
 
 
مدرسه حقوق ایرانصفحه اصلی || درباره ما || پاسخ به سوالات شما || تماس با ما
feed-image