به وب سایت رسمی گروه مدرسه حقوق ، خوش آمدید  09122330365

 ضمن تشکر از شما کاربر عزیز که سایت مدرسه حقوق را جهت استفاده از خدمات ما انتخاب نموده اید به اطلاع شما میرسانیم این سایت با هدف ارتقاء سطح اطلاعات حقوقی و رفع نیازها و مشکلات حقوقی شما راه اندازی گشته و در جهت نیل به این هدف و رفع اشکالات موجود و ارائه خدمات بهتر ، رهنمودها و انتقادات و پیشنهادات شما کاربر عزیز را می طلبد . لازم بذکر است در طراحی و ارائه مطالب سعی بر رعایت سادگی و دسترسی آسان به مطالب و مشکلات متداول حقوقی گشته که جامعه بیشتر با آن دست به گریبان است.

تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

ضمنا کاربران محترم  می توانند از طریق قسمت ارتباط با ما و یا از طریق ایمیل این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید و یا gmail.com@ تقاضای خود را در زمینه استفاده از خدمات وکالتی و یا مشاوره حقوقی وکلای مجرب پایه یک دادگستری عضو گروه مدرسه حقوق در تمام نقاط داخل و یا خارج از کشور و نیز در زمینه مهاجرت اعلام نمایند تا در اسرع وقت با ایشان تماس حاصل گردد .

بانک سوالات حقوقی خانواده

1

بانک سوالات حقوقی (خانواده)

-1 يکیازمواردطلاق،عدمتمکينزوجهاست. مراحلطلاقبهچه

صورتاست؟

عدم تمکين زوجه ارتباطی به حقوق مرد مبنی بر تقديم

دادخواست طلاق ندارد و با توجه به ماده 1133 قانون مدنی

مرد هر زمان می تواند با رعايت مقررات و تقديم دادخواست

همسر خود را مطلقه کند و عدم تمکين زوجه موجب م یگردد که با

تقاضای مرد مبنی بر طلاق زن نتواند از حقوق خود مثل، تا

نيمی از دارايی و يا اجرت المثل موضوع تبصره ماده 6 قانون

اصلاح مقررات طلاق استفاده نمايد.

-2 زوجهبهدليلعدمتمکينوبدوناجازهزوجدرمنزلپدرخود

بهسرمیبردودرغيابزوجقسمتیازاثاثيهمنزلرابا

همدستیبرادرشبرده،مراحلقانونیآنچگونهاست؟وآيا

آرايیدراينگونهمواردازسویدادگاهصادرهشده؟وآيا

درهنگامتنظيمدادخواستطلاقتأثيریدرمحکوميتزندارد؟

جهيزيه از جمله دارايی زن می باشد که با بردن به منزل

شوهر به او اجازه استفاده می دهد و اگر زوج با بردن

جهيزيه توسط زوجه موافق نباشد مشاراليها می تواند به

دادگاه مراجعه نمايد و تأثيری در طلاق ندارد ولی چنانچه

زوجه به همراه جهيزيه خود مقداری از اثاثيه متعلق به زوج

را به عنوان جهيزيه معرفی و در هنگام تأمين اموال با خود

ببرد زوج می تواند به دادگاه موضوع را اعلام و استرداد آن

را مطالبه نمايد ولی موضوع جنبه کيفری ندارد و صرفاً زوجه

ضامن مثل و يا قيمت آن می باشد.

-3 آياپسازمحرزشدنعدمتمکينزوجهازسویزوجتوسطشورایحل

اختلاف،آياشورایحلاختلافمیتواندحکمالزامبهتمکين

صادرکنديادادگاهخانواده؟

2

شورای حل اختلاف صلاحيت رسيدگی به دعوی تمکين ندارد و با

توجه به ماده 12 قانون شورای حل اختلاف با ارجاع دادگاه،

شورای سعی درحصول سازش بين زوجين می نمايد.

-4 زوجهدرهنگامترکمنزلمشترکخويشمقداریپولنقد،سکهو

وسايلشخصیزوجراکهبهصورتامانتدرمنزلبودهبههمراه

اموالخودبردهودادخواستطلاقدادهوبدنبالآنهمزوج

دادخواستالزامبهتمکيندادهچگونهمیتوانآنرااثبات

رساند؟

صرفاً با اقرار ايشان يا شهادت شهود قابل اثبات است.

-5 بهجهتدوریازوطنآيامیتوانبهبرادرموکالتتام

الاختياردرزمينهطلاقزوجهبدهدتاايشانباانتخابنمودن

وکيلدادگستریمسئوليتاموررابرعهدهبگيرد؟

چنانچه اختيارات لازم در وکالت نامه برادرتان برای انتخاب

وکيل در مطلقه نمودن همسر و ... اعطاء شده باشد برای اين

امر از طرف شما وکيل اختيار کند و نياز به حضور شما نيست.

-6 اگرزندرخانهشوهرباشدوتمکيننکندمیتواندتقاضای

نفقهبدهد؟

اگر ثابت شود که تمکين نمی کند ناشزه است (که معمولاً ثابت

نمی شود) مستحق نفقه نخواهد بود.

-7 زوجهبدوناجازه،منزلراترکوبهزادگاهشکهمحلعقد

بودهنزدمادرشرفته؛آيابرایدادندادخواستالزامبه

تمکينمیبايستمحلاقامت (فعلیايشان) طرحدعوینمايديادر

محلسکونتزوجوآيازوجهکهمهريهخويشرادرمقابلحج

واجببامتندستنويسوامضاءهبهنمودهمیتواندهبهخويش

راپسبگيردياخير؟

دادخواست الزام به تمکين را بايد در دادگاه محل سکونت زوجه

طرح شود. چون هبه معوض بوده است، خير، نمی تواند عدول

نمايد.

3

-8 آيادرصورتعدمتمکينزننفقهازاوساقطمیشوديا

مهريه؟

با توجه به اين که عدم تمکين زوجه دادخواست از ناحيه زوج

در دادگاه مطرح می گردد و بنابراين صدور حکم به تمکين

کاشفيت از عدم تمکين زوجه، از زمان تقديم دادخواست داشته

و در نتيجه از زمان تقديم دادخواست نفقه به زوجه تعلق نمی

گيرد.

-9 بادردستداشتنرأیدادگاهمبنیبرعدمتمکينزوجه،آيامی

توانباتوجهبهرأیدادگاهتقاضایاجازهازدواجمجددنمود

ياخير؟بهچهصورت؟

صرف حکم عدم تمکين برای اجازه ازدواج مجدد کافی نمی باشد،

بلکه بايد پس از قطعيت رأی تقاضای اجراء را مطرح و با

صدور اجرائيه و دعوت زوجه يا محکوم عليها حاضر به تمکين

نباشد مراتب توسط اجرای احکام صورت جلسه و سپس رأی قطعی

به ضميمه صورت جلسات امتناع زوجه از تمکين ضميمه دادخواست

ازدواج مجدد شده و با استناد به مواد 17 و 16 قانون حمايت

دعوی اجازه ازدواج مجدد مطرح گردد.

-10 بادردستداشتنحکمالزامبهتمکينزوجهواجرايیشدنآن

توسطنيرویانتظامیشدهولیزوجهدرمنزلحضورنداشتوعدم

حضورايشانبهدادگاهاعلامشدهاست. آيافرستادناظهارنامه

بادردستداشتنحکمالزامبهتمکينبرایزوجهلازماستيا

خير؟

پس از صدور حکم تمکين از طريق صدور اجرائيه عمليات اجرايی

با دعوت از زوجه به عمل می آيد و نياز به ارسال

اظهارنامه نمی باشد.

-11 زوجهتقاضایمطالبهمهريهرادادهوحکمبهنفعايشان

صادرشده،چگونگیشرايطاعساروتقسيطمهريهچهموقعاست؟

آيازوجحقاعتراضنسبتبهحکمصادرهراداردياخير؟اگر

4

زوجبهزندانرودچهمدتدادخواستتقسيطرأیبهطولمی

انجامد؟

دادخواست اعسار از پرداخت مهريه را به دادگاه ارائه و

تقاضای تقسيط نمايند با احراز اعسار محکوم به پرداخت قسطی

مهريه خواهيد شد و با پرداخت اقساط، زندان منتقی است.

-12 زوجهبهمحضانعقادعقد،مهريهاشرابهاجراگذاشته

اعلامداشتهکهتازمانیکهزوجمهريهراپرداختنکندزوجه

بهمنزلوینمیآيد. حقحبسچيست؟آيازوجهمیتواندحکم

جلبزوجراازدادگاهبگيرد؟آيابعدازتقسيطمهريهزوج

میتواندازدادگاهتقاضایازدواجمجددرابنمايد؟آيامی

توانزوجثابتکندکهزوجهقصدکلاهبرداریراازطريقمهريه

اشرادارد؟

زوجه از حق حبس استفاده نموده است مطابق ماده 1085 قانون

مدنی زن می تواند تا مهر به او تسليم نشده از ايفای

وظايفی که در مقابل زوج دارد امتناع نمايد. نمی توان گفت

عمل وی کلاهبرداری است يا وی قصد کلاهبرداری دارد. با اين

وصف محکوميت قطعی زوج به پرداخت مهريه و ابلاغ اجرائيه

چنانچه زوج مهريه را نپردازد يا اين که اعسار خويش را در

همان دادگاه به اثبات نرساند وی می تواند با اعمال ماده 2

قانون نحوه اجرای محکوميتهای مالی حکم جلب زوج را بگيرد،

بعد از تقسيط مهريه و پرداخت قسط اول حق حبس وی زائل می

شود و زوجه مکلف به تمکين است و چنانچه به دليل موجه

قانونی حاضر به تمکين نباشد زوج می تواند پس از اثبات

موضوع در دادگاه اجازه ازدواج مجدد بگيرد و توضيح ضروری

87 هيأت عمومی /5/22/ اين که به موجب رأی وحدت رويه 708

ديوان عالی کشور تقسيط مهريه نافی حق حبس زوجه نيست مع

الوصف به موجب آن تا پرداخت آخرين قسط مهريه حق حبس به

قوت خود باقی است.

-13 آيادرعدّهطلاقمردبايدبهزننفقهبدهد؟

5

فقط در طلاق رجعی در اجرای تبصره 4 از ماده واحده قانون

اصلاح مقررات که زن تکليف به اسکان در محل زندگی شوهر را

دارد نفقه به او در دوران عدّه تعلق می گيرد و اگر بعد از

صدور حکم طلاق حاضر به حضور در محل زندگی زوج نباشد نفقه

ای به وی تعلق نمی گيرد و در طلاق از نوع بائن که زن تکليف

به حضور در منزل زوج نداشته نفقه ای در دوران عدّه به زن

تعلق نمی گيرد.

-14 زوجمحکومبهپرداختنفقهماهيانهدرحقفرزنداستبا

وجودصدوراجرائيهتاکنونزوجهنتوانستهاينمبلغرااز

ویدريافتکندآيامیتوانزوجراملزمبهپرداختدرستو

بهموقعنفقهکرد؟درصورتاستنکافزوجازاجرایحکممی

توانازحقوقشکسرگردد؟

مطابق ماده 624 قانون مجازات اسلامی برای ترک انفاق کيفر

حبس از سه ماه و يک روز تا پنج ماه تعيين گرديده است و

در غالب موارد موثر بوده است. زوجه می تواند با مراجعه

به دادسرای محل سکونت او از زوج شکايت کند و در صورت عدم

پرداخت نفقه در موعد مقرر از محل حقوق وی اقدام نمايد و

چنانچه محکوم عليه از پرداخت نفقه فرزند خود امتناع نمايد

پس از تقاضای اجرا از ناحيه محکوم له، چنانچه محکوم عليه

از پرداخت نفقه امتناع و مالی از وی بدست نيايد محکوم له

می تواند در اجرای ماده 2 قانون نحوه محکوميتهای مالی

تقاضای حبس وی را بنمايد و يا در اجرای ماده 96 قانون

اجرای احکام مدنی تقاضای کسر از حقوق وی را بنمايد. ضمناً

طرح شکايت ترک انفاق مستلزم مالی منفق نمی باشد و به لحاظ

توان مالی می بايست نفقه فرزندان را بپردازد.

-15 راجعبهماده 1085 قانونمدنیاينکهتمکيندرچهزمانی

محرزخواهدشد؟اگرپرداختمهريهراقسطیکردهباشندبهمحض

دريافتاولينقسطبايدتمکينصورتگيرديااينکهتادريافت

کلمهريهزوجهمیتواندتمکيننکند؟

6

تقسيط مهريه توسط دادگاه مانع از استفاده زوجه از حق حبس

نمی باشد بنابراين با توجه به ماده 1085 قانون مدنی تا

پرداخت کليه مهريه زوجه می تواند از تمکين امتناع و نفقه

را مطالبه نمايد.

-16 درنکاحموقتآيازوجنسبتبهامرارمعاشزوجهمیتوان

نفقهپرداختکندياخير؟

قانونگذار تنها در عقد دائم زوج را ملزم به انفاق می

داند لکن چنانچه در عقد موقت شرط نفقه موجود باشد يا عقد

موقت بر مبنای نفقه منعقد شده باشد زوج مکلف به انفاق

زوجه موقت می باشد.

-17 اگرزنبهدانشگاهآزادرفتهباشد،مخارجدانشگاهجزء

نفقهمحسوبمیشود؟اگرزوجقبلازترککردنزوجهرابهدرس

خواندنوادارکردهباشدمخارجدانشگاهوخوابگاهبرعهده

کيست؟

چنانچه هنگام عقد ازدواج زوجه دانشجوی دانشگاه آزاد بوده

و ادامه تحصيل، مورد نظر زوجه و قبول زوج باشد و يا با

موافقت زوج، زوجه ادامه تحصيل دهد و اگرچه وفق ماده 1107

قانون مدنی هزينه تحصيل به عنوان نفقه محسوب نمی گردد ولی

بلحاظ قبول زوج متعهد به پرداخت می شود. در ماده 1107

قانون مدنی نفقه عبارت است از مسکن، البسه، غذا و

اثاث البيت که به طور متعارف با وضعيت زن متناسب باشد و

خادم در صورت عادت زن به داشتن خادم يا احتياج او به

واسطه مرض يا نقصان اعضاء از زمان عقد تا فوت يا پس از

گذشت عده طلاق به زوجه در صورتی که ناشزه نباشد تعلق می

گيرد و ميزان آن به وضعيت زوجه متفاوت است مخارج دانشگاه

جزء نفقه نيست.

-18 چگونهمیتوانثابتکردکهبهزوجهنفقهپرداختشده،در

صورتیکههيچرسيدیازآننداشتهباشد؟

7

صرفاً با اقرار زوجه يا شهادت شهود والا برای پرداخت نفقه

می بايست دليل و مدرک داشته باشد. چنانچه __________زوجه در منزل

زوج زندگی نمايد اصل بر دريافت نفقه است. (مساله 16 از

فصل فی النفقات تحريرالوسيله جلد 2 حضرت امام (ره) در

صورت، قول زوج و با قسم، زن بايد دليلی ارائه نمايد که

عليرغم حضورش در منزل شوهر نفقه ای از وی دريافت نموده

است ولی اگر زوج غايب و در خانه نباشد و يا اين که زن را

از منزل مشترک اخراج نموده باشد. در اينجا قول، قول زن است

با قسم وی و مرد بايد بينه ارائه کند که عليرغم نبودن در

منزل يا اخراج زن ولی نفقه وی را پرداخته است.

-19 آيازنمیتوانددرزماننامزدیتقاضاینفقهکند؟

زوجه در ايام نامزدی حق مطالبه نفقه را ندارد و پس از

عقد ازدواج و تا زمان شروع زندگی مشترک و پس از عقد و تا

زمان شروع زندگی مشترک چنانچه بين آنان توافق شده باشد که

زن به لحاظ تحصيل و يا هر موردی ديگر مدتی را در منزل پدرش

باشد و تمکين عام و خاص از زوج نداشته باشد که عرفاً به آن

دوران عقد بستگی می گويند. در اين مدت نيز حق و استحقاق

دريافت نفقه را ندارد ولی در غير اين صورت پس از عقد

ازدواج زن استحقاق دريافت نفقه را دارد.

-20 زوجقبلازدرخواستطلاقازسویزوجهيکدستگاهاتومبيلو

تلفنخريدارینمودهوبهنامزوجهنمودهاستولیزوجهدر

دادگاهمدعیشدکهخودویآنراخريداریکردهاست،چهطوری

میتواناثباتکرد؟

در صورتی می توان اثبات کرد که اموال مذکور را زوج

خريداری و به زوجه بلاعوض هبه نموده باشد و در شرايطی می

توانيد از هبه رجوع نمائيد و با ارائه دليل مثل شهادت

شهود و يا مدرک کتبی و يا اين که اتيان سوگند طرف مقابل

را از دادگاه تقاضا نمايد.

8

-21 سقفنفقهزنوفرزندچهقدراست. وقتیپدریتمامخرجیزن

وفرزندشرادادهولیرسيدنداردچهکارمیتواندبکند؟

آيادراينموردحبسهمدرنظرگرفتهشدهاست؟

در قانون سقفی برای نفقه تعيين نشده بلکه موکول به عرف و

تشخيص دادگاه گرديده که با رعايت شأن و نيازهای اوليه

زندگی و در مواردی جلب نظر کارشناس تعيين می شود. در هر

صورت با رعايت اصل عدم اثبات پرداخت نفقه با مدعی آن

(زوج) است. در مورد زندان نيز هم از لحاظ حقوقی (اعمال

ماده 2 قانون نحوه اجرای محکوميتهای مالی) و هم کيفری (ترک

نفقه) زندان وجود دارد. در ميزان نفقه زوجه وفق ماده

1107 قانون مدنی همه نيازهای زن در حد متعارف مورد لحاظ

قرار می گيرد. به اين توضيح که در تعيين ميزان نفقه نياز

زن مورد نظر قانونگذار است و نه وضعيت مالی مرد ولی در

تعيين ميزان نفقه فرزندان وفق ماده 1204 قانون مدنی صرفاً

به قدر رفع حاجت از فرزند و با درنظر گرفتن درجه استطاعت

پدر (منفق) مورد نظر مقنن است.

-22 برایگرفتننفقهازطريقدادگاهچگونهبايداقدامکرد؟

به دادگاه خانواده محل سکونت مراجعه و با تقديم دادخواست

و تصاوير مصدق سند ازدواج و شناسنامه خويش و پرداخت

هزينه دادرسی می توان اقدام کرد. ضمن آن که می توانيد از

طريق دادسرای محل سکونت مراجعه و شکايت کيفری طرح کرد و

سريعتر به نتيجه می رسد. برای دريافت نفقه صرفاً از طريق

دادگاه خانواده و يا دادگاهی که به قائم مقامی دادگاه

خانواده رسيدگی می نمايد و در محل اقامت زوج و با توجه به

ماده 13 قانون آئين دادرسی در امور مدنی محل وقوع عقد

ازدواج قابل مطالبه می باشد و ضميمه دادخواست دلائل نيز

ضميمه می گردد ولی برای شکايت کيفری ترک انفاق فقط در

دادسرای محل وقوع زندگی قابل طرح می باشد.

9

-23 اگرخانمیدرموقععقدوقبلازازدواجمهريهخودرا

اجرابگذاردزوجتوانپرداختآنرانداشتهباشدآيادراين

موردماده 2 نحوهاجرایمحکوميتهایمالیاجرامیشودوزوج

بهعلتعجزازپرداختبهزندانمیرود؟

پس از عقد، زوجه مالک مهريه است و می تواند آن را مطالبه

کند. پس از صدور حکم قطعی محکوميت زوج وی می تواند از

دادگاه تقاضای تقسيط مهريه را با طرح دادخواست اعسار

نمايد. در صورت تقسيط مهريه و پرداخت به موقع اقساط، ماده

2 اعمال نمی شود والا با درخواست زوجه اعمال و زوج تا

پرداخت مهريه يا تقسيط مهريه زندانی می شود. با وقوع عقد

ازدواج زن مالک مهر شده و می تواند مهريه را به دو طريق

مطالبه نمايد. از طريق اجراييه اداره ثبت اسناد و املاک و

با مراجعه به دفتر ازدواج و با صدور اجرائيه به اجرا ثبت

اسناد ارسال و از اين طريق بايد مال از ناحيه زوج معرفی

و از طريق مزايده مهريه خود را از زوج اخذ نمايد و يا با

اعمال ماده 96 اجرای احکام مدنی از طريق کسر حقوق، مهريه

را اخذ نمايد ولی اعمال ماده 2 قانون نحوه اجرای محکوميتهای

مالی در خصوص حبس محکوم عليه بدون رأی دادگاه امکان پذير

نمی باشد ولی اگر مهريه را از طريق دادگاه خانواده مطالبه

نمود و با صدور رأی و قطعيت آن و صدور اجرائيه چنانچه

مالی از محکوم عليه به دست نيامد، ماده 2 قانون فوق الذکر

قابل اعمال است و حبس محکوم عليه تا صدور حکم اعسار مطلق

و يا تقسيط و يا پرداخت يکجا مهريه ادامه می يابد.

-24 دختریبهعقدشخصیدرآمده،قبلازاينکهبهخانهشوهرش

برودتمکيننمودهوديگردخترنباشدوحالزوجپسازگذشت

چندينماهحاضرنباشدویرابهخانهببرد،آياعلاوهبر

مهريهمیتوانددادخواستنفقهوتعيينتکليفويادادخواست

تمکينبدهد؟

10

از تاريخ عقد زوجه مستحق نفقه و مهريه است و چه تمکين خاص

(عمل زناشويی) داشته باشد چه نداشته باشد در مورد سوال،

دادخواست های مذکور قابل طرح است به استثناء تمکين که

وظيفه زوجه است نه زوج و با وقوع عقد ازدواج زن مالک

مهريه است و ارتباطی به عدم تمکين و يا تمکين ندارد و هر

زمان می تواند مطالبه نمايد ولی وقتی استحقاق دريافت نفقه

را دارد که در تمکين مرد باشد و در صورت امتناع از تمکين

مرد می تواند دادخواست الزام به تمکين را در دادگاه

خانواده مطرح نمايد.

-25 آيازوجنفقهرادراولينجلسهدادرسیبايدپرداختکند

ونفقهدرايامنامزدیبهچهصورتاست؟

خير، تا قطعيت محکوميت زوج و صدور اجرائيه زوج مکلف به

پرداخت نيست ولی در هر صورت به مجرد اجرای صيغه عقد در

غير موارد، حبس زوجه، مکلف به تمکين و زوج مکلف به پرداخت

نفقه خواهد بود و با ذکر اين نکته که نامزدی با دوران

عقد قبل از مراسم ازدواج فرق دارد. در دوران نامزدی نفقه

و مهريه وجود ندارد. الزام زوج به پرداخت نفقه پس از

مطالبه زوجه و صدور اجرائيه صورت می گيرد و قبل از وقوع

عقد ازدواج در دوران نامزدی زوجه استحقاق مطالبه و

دريافت نفقه را ندارد.

-26 آيادردوراننامزدیمهريهونفقهبهزوجهتعلقمی

گيرد؟

خير، اگر عقد کرده باشد هم مهريه و هم نفقه به زوجه تعلق

می گيرد. پس از عقد زن مالک مهريه می گردد و می تواند آن

را مطالبه نمايد ولی استحقاق دريافت نفقه مستلزم تمکين وی

از شوهر است مگر اين که زن بخواهد در اجرای ماده 1085

قانون مدنی بخواهد از حق حبس استفاده نمايد.

300 هزارتومانازدواجنمودم. / -27 درسال 1360 بامهريه 000

حقوقماهيانهامراخرجومخارجزندگیکردم. باشهادت

فرزندانحالآيامیتوانمکلحقوقونفقهخودرااززوج

11

مطالبهکنم؟آيامبلغآﻧﻬانيزمانندمهريهبهروزمحاسبهمی

شود؟

در صورتی که در دادگاه احراز کند از ايشان نفقه ای

نگرفته ايد می توانيد آن را مطالبه کند. همچنين اگر اثبات

شود که حقوق خود را به قصد عدم تبرع در اختيار همسرتان

قرار داده ايد می توانيد استرداد آن را بخواهيد به نرخ روز

نمی توانيد درخواست کنيد.

-28 آيانداشتنپردهبکارتازعللفسخنکاحاست؟

چون در مورد طلاق زوج می تواند بدون هيچ گونه دليلی همسر

خويش را طلاق دهد اما اگرچه در قانون مدنی نداشتن پرده

بکارت صراحتاً از موارد فسخ نکاح شمرده نشده است ليکن

چنانچه زوجه نتواند اثبات نمايد که قبل از عقد، زوج را از

اين موضوع مطلع نموده است به استناد مفاد ماده 1128 قانون

مدنی زوج حق فسخ نکاح را خواهد داشت.

-29 درچهصورتینصفاموالبهزوجهتعلقمیگيرد؟آياپذيرش

قانوناجباریاستيااختياریواينگونهوصولبهمهريه

مربوطمیشود؟

تنصيف دارايی زوج قانون نيست بلکه توافقی است ميان زوجين

که هنگام عقد ازدواج دائم زوج با امضاء شرايط ضمن عقد

مندرج در نکاحنامه رسمی به زوجه وکالت بلاعزل می دهد تا در

صورتی که طلاق به درخواست زوجه نباشد و يا اين که طبق

تشخيص دادگاه تقاضای طلاق ناشی از تخلف زن از وظايف همسری

يا سوء اخلاق و رفتار وی نباشد تا نصف دارايی موجود که

مرد در ايام زناشويی بدست آورده را به زوجه منتقل نمايد.

بنابراين در صورت تحقق شرايط مذکور با دادخواست زوجه

دادگاه حکم به تنصيف دارايی مرد صادر خواهد نمود و موضوع

ارتباطی به مهريه ندارد.

-30 درسندازدواجدرجشدهاستکهزوجبهزوجهوکالتبلاعزل

دادهرگاهبخواهدوبههرطريقکهمايلباشدبههرنوعکه

بخواهدطبقمقرراتخودرامطلقهکند؟آيازوجهمیتواند

12

بدونمراجعهبهدادگاهبهمحضربرودوطلاقبگيردوبرایطلاق

چهمدارکیلازماست؟

خير، دفاتر طلاق چنين اختياری ندارند. شما بايد از طريق

دادگاه با وکالتی که داريد اقدام نمائيد و شما بايد

دادخواست به دادگاه ارائه نمائيد. با توجه به ماده واحده

قانون اصلاح مقررات طلاق هرگونه تقاضای طلاق بايستی در

دادگاه خانواده مطرح گردد و مدارک لازم عبارتند از تصوير

صفحات اول و دوم شناسنامه زوجه و نيز تصوير کليه صفحات

سند نکاحيه.

-31 آياهمزمانباطلاقمیتواندادخواستمطالبهمهريهرا

کرد؟

بله، همزمان می توان اقدام کرد.

-32 آياشوهریکهمهريهراپرداختنمودهمیتواندبدوناجازه

همسرشکههنوزعقددائمیدارد،زنديگریرااختيارکند؟

خير، چنين حقی ندارد. وفق ماده 16 قانون حمايت خانواده ها

احصاء و رضايت همسر يکی از موارد طرح دعوی ازدواج مجدد

است.

-33 آيازوجمیتواندبدونحضورهمسرشدردفترطلاقصيغهیطلاق

راجاریکند؟

بدون صدور رأی قطعی دادگاه نمی تواند اما چنانچه دادگاه

گواهی عدم امکان سازش و طلاق صادر کرده باشد و قطعی هم

شده باشد و اجرای صيغه طلاق فقط با ارائه حکم طلاق و يا

گواهی عدم امکان سازش امکان پذير است.

-34 درصورتاخذوکيلجهتطلاقدادنزندرايران،آيامردمی

توانددرهيچمرحلهایازدادرسیدرايرانحضورنداشته

باشدوتماماموررابهوکيلخودمحولکند؟

بله، ضرورتی برای حضور موکل در دعاوی حقوقی نيست.

13

-35 آيازنیکهدرمدتزندگیمشترکخودشاغلبودهودرآمد

خودرادرزندگیهزينهنکردهنيزمیتواندمدعیجهتتنصيف

دارايیمردباشد؟

بله، منتهی زن در صورتی می تواند مدعی تنصيف دارايی زوج

شود که اولاً زوج در سند رسمی ازدواج وکالت بلاعزل چاپ شده

که در اسناد ازدواج حدود 15 سال اخير گنجانده شده را

امضاء نموده باشد. ثانياً طلاق به درخواست زوجه نباشد يا

اين که ناشی از سوء رفتار وی نباشد. به اين معنی که زوج

بدون دليل دادخواست طلاق داده باشد. ثالثاً تنصيف دارايی

شامل اموالی است که در زمان زندگی مشترک حاصل گرديده است

و اموال ديگر را شامل نمی شود.

-36 آيامردیکهوکالتطلاقبلاعزلبهزنشمیدهدمیتواند

وکالتراباطلکند؟

ماده 679 قانون مدنی مقرر می دارد، موکل می تواند هر وقت

بخواهد وکيل را عزل کند مگر اين که وکالت وکيل يا عدم عزل

در ضمن عقد لازمی شرايط شده است البته در صورتی که موکل

ثابت نمايد عقد لازم موضوع وکالت بلاعزل وجود خارجی نداشته

است از طريق دادگاه می تواند وکالت مذکور را باطل کند.

-37 مردیوکالتبلاعزلطلاقبهزنشبدهدوآنزنوکيلاختيار

کند،آيادادگاهمیتواندبدونشاهدوداوروموکليکطرفه

حکمصادرکندوحقتجديدنظرخواهیراازموکلبگيرد؟

اختيارات وکيل را موکل تعيين می نمايد، بنابراين اسقاط حق

تجديدنظرخواهی و توکيل به غير بايد در وکالت نامه قيد شده

باشد و صدور گواهی عدم امکان سازش بدون تعيين داور و

اظهارنظر داوران وجاهت قانونی ندارد.

-38 دردعاویخانوادگی (درخواستطلاق- عدمامکانسازش) از

جانبزوجوجودوکيلالزامیاستيااختيارینحوهمحاسبهاجرت

المثلچگونهاست؟

14

با توجه به رأی وحدت رويه انتخاب وکيل اختياری است و

ميزان اجرت المثل و محاسبه آن توسط کارشناس رسمی دادگستری

انجام می گيرد و محاسبه آن براساس جايگاه عرفی خانواده

معلومات زوجه و سالهای زندگی مشترک و کارهای مثبت زوجه در

زندگی مشترک مثل پرورش تعداد فرزندان، شير دادن به آﻧﻬا

محاسبه و اعلام می گردد.

-39 آيابرایطلاقتوافقیحضورمرددرجلسهدادرسیضرورت

دارديابادادنوکالتبهشخصديگرمیتوانداينامرصورت

پذيرد؟

حضور هيچ کدام از زوجين بر فرض داشتن وکيل الزامی نيست،

منظور وکيل دادگستری است يعنی وکيلی که از مراجع قانونی

پروانه وکالت داشته باشد والا ساير وکلايی که از طريق

دفاتر اسناد رسمی وکالت به اصطلاح کاری دارند حق مراجعه به

محاکم را ندارند.

-40 مدتیزوجبازوجهاختلافداردوزوجاصراربهطلاقدارد

آيازوجهدردادگاهحاضرنشودوخواستارطلاقنباشدآيازوج

میتوانديکطرفهطلاقبدهد؟

بله، مطابق قانون زوج می تواند هر زمانی که بخواهد همسر

خويش را طلاق دهد حتی اگر زوجه طلاق نخواهد.

-41 چنانچهزوجبخواهدهمسرشراطلاقبدهدنصفاموالیکهدر

زمانزندگیمشترکبدستآوردهاندآيابهزوجهتعلقمیگيرد

ياخير؟درسندازدواجچيزیدرموردنصفاموالنوشتهنشده

است؟

چنانچه شرط تا نيمی از دارايی در سند ازدواج به امضاء

زوجين و با شرايط مقرر برسد و تقاضای طلاق ناشی از تخلف

زوجه از وظائف زناشويی و سوءاخلاق و رفتار وی نباشد با

صدور رأی طلاق و درخواست زوجه که در هنگام رسيدگی نسبت

به تا نيمی از دارايی در حق زوجه در رأی اظهارنظر می

نمايد و عرف حاکم نيست. قبول شرط و رفتار زوجه ملاک است.

15

-42 مراحلطلاقبرایزوجينیکه (هنوزکهزوجفقطعقدکردهو

زندگیمشترکراشروعنکردهاند.) توافقیمیخواهندطلاق

بگيرندبهچهصورتیاست؟

در طلاق توافقی تفاوتی بين عقد و شروع، زندگی نيست. با

طرح دادخواست مشترک مبنی بر طلاق توافقی در دادگاه خانواده

و صورت جلسه ای که توافقات زوجين نسبت به مهريه و نفقه و

ساير حقوق احتمالی در آن منعکس و تعيين تکليف شده باشد و

معرفی داور برای هر کدام يک نفر و تکميل فرم داوری و

اظهار نظر ايشان دادگاه رأی طلاق را صادر خواهد و با

مراجعه به دفاتر طلاق اجرا خواهد شد.

-43 اگرمادردرطلاقتوافقیحضانتطفل 5 ماهخودرابهپدر

واگذارکردهباشدآيادوبارهمیتواندحضانتراپسبگيرد؟

به موجب ماه 1173 قانون مدنی در بحث حضانت مصلحت طفل

درنظر گرفته می شود و ملاک صلاحيت هر يک از والدين برای

حضانت است و حق تکليف هر يک از والدين از زمانی است که

طرفين از نظر صلاحيت مساوی بوده در اين صورت اولويت با آن

کسی است که طبق قانون حضانت طفل به او محول گرديده است.

-44 داوردرانجاممراحلطلاقتوافقیچهشرايطیراداراباشد؟

شرايط داور وفق ماده 4 آئين نامه اجرايی تبصره يک ماده

واحده قانون اصلاح و مقررات طلاق عبارت از مسلمان بودن،

آشنايی نسبی با مسائل شرعی خانوادگی، اجتماعی بودن،

متأهل بودن، معتمد و عدم اشتهار به فسق و فساد و از نظر

سن به دادگاه محول گرديده است.

-45 درطلاقتوافقیدردورانعقدوضعيتمطالبهمهريهچگونه

است؟

وضعيت مهريه در طلاق توافقی براساس توافق طرفين است و نوع

طلاق است و اگر توافق طرفين بر طلاق از نوع رجعی باشد همه

مهريه و اگر خلع و مبارات باشد بنابر توافق تمام و يا

16

قسمتی از مهريه از ناحيه زوجه بذل و زوج قبول بذل می

نمايد.

-46 زوجهبهچهصورتیمیتواندبهزوجوکالتجهتطلاقتوافقی

بدهدباعنايتبهاينکهکليهحقوقمالیرابخشيدهبرای

گرفتناينوکالتبهکجابايدمراجعهکرد؟

برای دادن وکالت می توانيد به يکی از دفاتر اسناد رسمی

مراجعه کنيد. اگر مهريه و ساير حقوق مالی مانند نفقه را

بخشيده است. در وکالت نامه قيد شود که با بذل مهريه و

ساير حقوق مالی می تواند از طرف شما خود را مطلقه نمايد.

مدارک لازم کپی مصدق اصل شناسنامه يا کارت ملی و سند

ازدواج. شما می توانيد به يک وکيل دادگستری نيز وکالت

بدهيد تا به اتفاق هم دادخواست طلاق توافقی بدهيد.

-47 قبلازطلاقتوافقیچهراهکارهايیوجودداردکهزوجه

تقاضایادعایمالیننمايد؟

برای طلاق توافقی تمامی شرايط طرفين به صورت، صورت جلسه

ای به امضاء زوجين می رسد از جمله بذل مهريه يا نحوه

پرداخت و مقدار مهريه که همان صورت جلسه در حکم دادگاه

خواهد آمد بنابراين آنچه مورد توافق شما باشد مبنای رأی

دادگاه است!

-48 آيادراولينجلسهرسيدگیبهطلبمهريهتوسطزناگرمرد

هيچگونهدفاعینداشتهباشدوموضوعراقبولکند،میتواند

همزمانتقاضایاعسارکند؟

در صورتی که دعوی خواهان را کاملاً بپذيرد دادنامه صادره

قطعی خواهد بود. در اين صورت ترديدی در پذيرش دادخواست

اعسار باقی نخواهد ماند اگرچه غالب حقوقدانان معتقدند در

صورتی که دينی بر عهده کسی ثابت شد وی می تواند دادخواست

اعسار را ارائه کند.

-49 آيامردمیتواندتازمانرأیدادگاه،اعسارازپرداخت

مهريهدرخواستتعليقرأیپرداختمهريهراکندتااعمال

ماده 2 (نحوهاجرایمحکوميتهایمالی) شاملآننشود؟

17

خير، همچنين چيزی در قانون امکان ندارد.

-50 چهوقتمیتواندرخواستتقسيطواعسارمهريهرادادکه

ماده 2 (نحوهاجرایمحکوميتهایمالی) شاملنشود؟

وفق ماده 3 قانون نحوه اجرای محکوميتهای مالی در زمان مُعد

اجرا بودن محکوم به خواسته اعسار، مورد پذيرش دادگاه صادر

کننده رأی قرار گيرد.

-51 بهاستنادکداممادهازقانوندرخواستاعساروتقسيط

مهريهبايدخارجازنوبترسيدگیشود؟

1377/8/ ماده 3 قانون نحوه اجرای محکوميت های مالی مصوب 10

مقرر م یدارد، هرگاه محکوم عليه مدعی اعسار شود (ضمن اجرای

حبس) به ادعای وی خارج از نوبت رسيدگی و ... به نظر فقط

در مواردی که محکوم عليه در حبس باشد رسيدگی خارج از نوبت

تجويز شده باشد.

-52 دادخواستاعسارمبنیبرتقسيطمهريهردشدهودرمهلت

مقررهماعتراضنکرد. آياقانوناًمحکومعليهمیتواندمجدداً

دادخواستمشابهارائهنمايد؟آياتقديمدادخواستمشابه

غيرقانونیاست؟

هر شخصی که محکوم به پرداخت وجهی بابت دين خود شده است

اگر امکان پرداخت آن را يک جا نداشته باشد می تواند با

تقديم دادخواست اعسار خود را اثبات نمايد. در قانون هيچ

منعی برای تقديم مجدد دادخواست اعسار پس از رد وجود

ندارد.

-53 آياخواهانکهمدعیاعسارشدهبهفرضکهدارایاملاک

بودهمیتوانددادخواستاعساربدهدوخواندهچهايرادو

دفاعیمیتواندداشتهباشد؟

چنانچه اموالی از وی سراغ دارد که بيانگر تمکن مالی وی

برای پرداخت هزينه دادرسی يا محکوم به است به دادگاه معرفی

18

نمايد. در هر حال دارای اعتبار قانونی است. در صورت وجود

دلائل جديد طرح دادخواست مجدد بلامانع می باشد.

-54 زوجهدريکیازاداراتدولتیمشغولبهکاراستکهزوج

باکارکردناومخالفاست،بهکداممرجعقضايیمراجعهکند؟

نحوهاجرایحکمچگونهاست؟

با توجه به ماده 1117 قانون مدنی زوج می تواند با تأييد

دادگاه زن خود را از اشتغال به هر شغلی که منافی با مصالح

خانوادگی يا حيثيت خود يا زوجه باشد، منع کند. رسيدگی به

مورد در صلاحيت دادگاه عمومی حقوقی است، اجرای اين حکم

صادر شده از طرف دادگاه که جنبه اعلامی دارد بايد بوسيله

موسسه يا اداره محل اشتغال زوجه انجام شود. ارسال رونوشت

حکم صادره بوسيله دفتر دادگاه به دفتر سازمان متبوع زوجه

امکان پذير است.

-55 درخصوصبخشنامهرئيسمحترمقوهقضائيهدرموردحذفزندان

ازکسانیکهدرخواستاعساربهتقسيطمهريهرادارند،بهچه

صورتاست؟

قانون اعسار و قانون نحوه اجرای محکوميت های مالی صراحتاًدر

اين خصوص تعيين تکليف کرد هاند و بخشنامه رئيس قوه قضائيه

صرفاًٌ تأکيد بر اجرای صحيح قانون بوده است و تشخيص اعسار

با دادگاه است و اضافه می گردد بنابر تعريف قانونی اعسار

عبارت است از (توقف محکوم عليه از پرداخت ديه مورد لحوق

حکم (محکوم به) به صورت دفعتاً واحداً).

-56 درمواردفسخنکاحازسویزوجآيامهريهبهزوجهتعلقمی

گيردياخير؟

مطابق ماده 1123 قانون مدنی عيوب، قرن، جذام، برص،

افضاء، زمين گيری، نابينايی از هر دو چشم در زن موجب حق

فسخ برای مرد خواهد بود. در صورت فسخ مهريه به زوجه تعلق

نخواهد گرفت. هرگاه عقد نکاح قبل از نزديکی به جهتی فسخ

گردد زن حق مهر ندارد مگر در صورتی که موجب فسخ عنن باشد

19

که در اين صورت با وجود ماده 1101 قانون مدنی مفهوم مخالف

ماده اين است که چنانچه فسخ نکاح بعد از نزديکی باشد زن

مستحق دريافت مهريه می باشد مگر در مورد عنن که هم زن

مستحق دريافت نصف مهريه باشد.

-57 بيماریبهنامصرعدروجودزنبودهآيابيماریقبلاز

عقدوجودداشته،میتواندموجبفسخنکاحگردد؟

خير، خيار فسخ در صورت اطلاع طرف، عقد فوری است. به اين

معنی که اگر پس از اطلاع فوراً اقدام نکند ساقط می شود. در

صورتی که از وجود بيماری قبل از عقد اطلاع داشته باشد هيچ

گونه خياری در مورد فسخ ندارد.

-58 درضمنعقدنکاحپدرزوجبهعنوانضامنپرداختمهريه

معرفیگرددوپسازگذشت 4 سالزوجدراثرسانحهایفوتنموده

وماترکیازخودباقینگذارد؛آيازوجهجهتاخذمهريه

میتواندبهپدرمتوفیرجوعنمايديااينکهبافوتزوج،پدر

ازقيدضمانتخارجمیگردد؟

بعد از اين که ضمان به صورت صحيح واقع شود ذمه مضمون عنه

بری و ذمه ضامن مشغول می شود. (ماده 689 قانون مدنی) و

با توجه به اين که عقد ضمان لازم است با فوت طرفين باطل

نمی شود.

-59 درعقدنکاحدائمقبلازدخول،مردفوتمیکند. براساس

مفادماده 1092 قانونمدنیاگرشوهرقبلازدخولزنراطلاق

دهدزنمستحقنصفمهريهاست. درمانحنفيهزنتقاضایطلاق

ننمودهوشوهرنيزمتقاضیطلاقنيست؛بهچهصورتاست؟

با توجه به تلفيق دو ماده 1092 و 1082 قانون مدنی و وحدت

ملاک مسئله 14 تحريرالوسيله تحت عنوان با اين عبارت يعنی

اگر يکی از زوجين قبل از نزديکی بميرد اقوی اين است که

مهر مانند مورد طلاق نصف آن بنابراين زوجه مستحق نصف مهر

خواهد بود. به مجرد عقد زن مالک مهر می شود و می تواند

هرگونه تصرفی در آن بنمايد و مستفاد از ماده 1092 قانون

20

مدنی که چنانچه شوهر قبل از نزديکی زن خود را طلاق دهد،

زن مستحق نصف مهريه است به نظر می رسد حکم ماده 1092

قانون مدنی حکم خاصی است که نمی توان به آن عموميت داد

زيرا استحقاق زن به گرفتن مهريه منوط به نزديکی با او

نيست بله، خواست دو طرف اين بوده که نکاح در برابر مهر

باشد. پس بايد به اين خواست احترام گذاشت. اگر مرد قبل از

دخول فوت کند مهريه تمام بايد پرداخت شود اما اگر قبل از

دخول مرد طلاق دهد بايد نصف مهريه را پرداخت کند.

-60 نحوهاجرایجهيزيهدردادگاههابهچهصورتانجاممیگيرد؟

برای استرداد جهيزيه لازم است دادخواستی تحت عنوان استرداد

جهيزيه با رعايت قانون آئين دادرسی مدنی و به انضمام

ليست سياهه ای تنظيم و به امضای زوج رسيده است و تصوير

برابر با اصل آن را ضميمه دادخواست نموده والا با تنظيم

ليستی که به امضاء شهود رسيده و مدارک مثبت زوجيت به

دادگاه خانواده محل سکونت زوج ارائه نمائيد و می توانند در

دادخواست خود دستور موقت يا قرار تأمين خواسته را نيز

اضافه نمايند تا به دستور دادگاه جهيزيه به صورت موقت به

يک نفر حافظ امين تا تعيين تکليف سپرده شود و پس از

رسيدگی حکم به استرداد صادر شود البته صدور دستور موقت يا

تأمين خواسته منوط به سپردن خسارت احتمالی تا 20 درصد

قيمت جهيزيه در حساب دادگستری است که پس از قطعيت حکم

مسترد می گردد.

-61 آيادادگاهبرایتوقيفجهيزيهبراساسليستدستنويساز

سویهمسرکهبهتأييداقوامهمسررسيدهباشدمیتواندقرار

تأمينخواستهبدونحضورمرددرخانهصادرکندوزنبافک

قفلازسویدادگاهاموالخودواموالشوهرراتوقيفنمايد؟

قرار تأمين خواسته يا دستور موقت به درخواست خواهان صادر

می شود منتهی در مواردی که مستند خواهان سند رسمی يا در

حکم سند رسمی نباشد خواهان مکلف است مبلغی به تشخيص

21

دادگاه که نوعاً 20 % ارزش خواسته است را به عنوان خسارت

احتمالی در حساب دادگستری بسپارد. در اين صورت دادگاه

قرار تأمين يا دستور موقت صادر خواهد کرد و در صورتی که

دادخواست خواهان رد شود خوانده می تواند خساراتی که به

وی وارد شده از مبلغ مذکور مطالبه نمايد. در هر صورت

بلحاظ فوری بودن قرار تأمين خواسته يا دستور موقت بدون

اطلاع به خوانده قابل اجرا خواهد بود اما در استرداد

جهيزيه اموال مرد نبايد توقيف شود. اگر اموال شوهر توقيف

شده به اجرای احکام مربوطه مراجعه و اعتراض نمايد.

-62 فردی،همسر،پدرزن،مادرزنخودرادرتصادفازدستمی

دهدواززنخودفرزندینداردولیبرادرزنوپدربزرگو

مادربزرگمادریهمسررادارد. حالتکليفجهيزيهبهچهصورت

است؟

جهيزيه جزء ماترک همسر مرحومه است و وراث ايشان به نسبت

سهم خويش که در گواهی حصر وراثت مشخص است از آن سهم می

برند و تعيين تکليف می شود و ترتيب تقسيم جهيزيه بين

وراث با توجه به مقررات مربوط به ارث و رعايت طبقات و

درجات آن خواهد بود.

-63 آيادادنجهيزيهبرعهدهپدرعروسمیباشدواگرپدر

عروسازدادنجهيزيهخودداریکردمیتوانازاوشکايتکرد؟

چنانچه توافقی در اين زمينه شده باشد و پدر زوجه متعهد

به آن شده باشد وظيفه اوست که به تعهد خويش عمل کند والا

دادن جهيزيه وظيفه و تکليف قانونی پدر زوجه نمی باشد و با

توجه به مفهوم ماده 1107 قانون مدنی که تهيه اثاث البيت و

لباس و ساير مايحتاج زندگی را وظيفه زوج می داند خانواده

زوجه در اين خصوص تکليفی ندارند. هرچند رعايت برخی رسوم

و عادات نيکو مانند جهيزيه تکريم زوجه است. با اين توضيح

نمی توان از پدر زوجه شکايت کرد.

22

-64 اگرمردیتابعيتايرانینداردبدونتحصيلاجازهاز

مقاماتدولتايرانبازنايرانیازدواجکند،آياچون

ازدواجواقعشدهاستثبتآندردفتررسمیازدواجممکناستيا

بايدتحصيلاجازهشود؟

طبق مقررات، ثبت ازدواج شرعی الزامی است، بنابراين در

صورتی که زوجين بخواهند ازدواج غير رسمی خود را در دفتر رسمی

ازدواج ثبت کنند، تحصيل اجازه از وزارت کشور يا مقاماتی

که وزارت مزبور تعيين کرده است ضرورت دارد؛ خواه اين

اجازه قبل يا بعد از ازدواج شرعی اخذ شده باشد.

-65 زمانیکهزنمهريهرابهاجراگذاشتهباشدمعادلپولآن

میتوانخانهشوهرشراتوقيفکند (درضمنشوهرشنوشتهای

مبنیبراينکهخانهایداردودرعوضمهريهآنرابهزن

میدهدوبااثرانگشتوامضاءداده) آيامیشودخانه

شوهرشرابهجایمهريهبگيرد؟

پس از صدور قرار تأمين خواسته معادل مهريه از اموال زوج

در صورتی که جزء مستثنيات دين نباشد می توان توقيف و پس

از محکوميت زوج وصول نمود اما تنها منزلی که زوج در آن

ساکن باشد جزء مستثنيات دين محسوب می گردد و نحوه نگارش

نامه مورد اشاره بسيار مهم است و چنانچه زوج منجزاً خانه

خود را در قبال مهر زوجه به او واگذار کرده باشد زوجه می

تواند انتقال رسمی آن را به خود تقاضا کند در غير اين

صورت چنانچه خانه زوج متناسب با زندگی او باشد از

مستثنيات دين محسوب و قابل واگذاری به طلبکار نيست.

-66 اگربعدازازدواج،مهريهزنتوسطمردبخواهدافزايش

يابدچهشرايطیداردوآياافزايشآنبهصورتملکدر

عقدنامهامکاندارد؟

بله، از آنجا که تعيين مهريه و ميزان آن براساس توافق

زوجين بوده است افزايش ميزان مهريه نيز براساس توافق مرد

منعی ندارد. با مراجعه به دفتر اسناد رسمی ازدواج و تنظيم

سند رسمی و درج در سند نکاحيه صورت می گيرد.

23

-67 نحوهمطالبهقانونیودريافتمهريهازديهتعلقگرفتهاز

ناحيهفوتشوهرازوراثبهچهصورتاست؟

با طرح دادخواست حقوقی به طرفيت جميع وراث می توان مهريه

خويش را مطالبه و ضمن آن تأمين خواسته را بخواهيد تا زمان

رسيدگی دادرسی و اجرای رأی، معادل مهريه توقيف می گردد و

مهر زوجه جزء ديون زوج متوفی است و ديه هم جزء ترکه او

محسوب است. از اين رو براساس ماده 868 قانون مدنی وراث

قبل از تقسيم ترکه بايد ديون متوفی را پرداخت کنند ليکن

چنانچه اين تقسيم قبل از پرداخت ديون به عمل آمده باشد

طلبکاران از جمله زوجه می توانند مطالبات خود را از ورثه

به نسبت سهم الارث آﻧﻬا مطالبه کنند.

-68 آيازنمیتواندبرایجلباعتمادشوهرخوددريافتمهريه

راازحالتعندالمطالبهبهزمانطلاقموکولکندوحقتنصيف

دارايیراببخشد؟

هر دو خواسته امکان پذير است. با مراجعه به دفاتر اسناد

و ازدواج صورت می پذيرد و فقط حضور زوجه ضروری است.

-69 آيادراولينجلسهرسيدگیبهمطالبهمهريهتوسطزناگر

مردهيچگونهدفاعینداشتهباشدوموضوعراقبولکندمی

تواندهمزمانتقاضایاعساردهد؟

در صورتی که دعوی خواهان را کاملاً بپذيرد دادنامه صادره

قطعی خواهد بود. در اين صورت ترديدی در پذيرش دادخواست

اعسار باقی نخواهد ماند. در صورتی که دينی بر عهده کسی

ثابت شد وی می تواند دادخواست اعسار ارائه نمايد.

-70 آيامیتوانکليههزينههایطلاق،مهريه،اجرتالمثلو ..

رااقساطپرداختنمودوقبلازآننيزمیتوانندازطريق

دفترازدواجوطلاقجداشوند؟

بله، طبق تبصره 3 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به

طلاق اجراء صيغه طلاق و ثبت آن در دفتر موکول به تأديه کليه

حقوق شرعی و قانونی زن به صورت نقد می باشد مگر با رضايت

24

زوجه يا صدور حکم اعسار زوج. لذا قبل از صدور حکم قطعی

اعسار ثبت طلاق در دفتر موردی ندارد.

-71 اگرطلاقبدرخواستزوجباشدوزوجهناشزهترکزندگیکرده

باشداجرتالمثلتعلقمیگيرد؟

اجرت المثل ارتباطی به نشوز ندارد، ليکن اگر نشوز وی

اثبات شود تنصيف اموال زوج منتفی است.

-72 اگرطلاقبهدرخواستزوجباشدوزوجهترکزندگیکرده

باشدوتمکيننکندآيااجرتالمثلتنصيفاموالبهزوجهتعلق

میگيرد؟

در صورتی که طلاق به دليل سوءمعاشرت زوجه باشد (عدم تمکين

از مصاديق سوء معاشرت است.) زوجه نمی تواند متوسل به شرط

تنصيف اموال زوج شود اما اجرت المثل ايام زندگی مشترک به

ايشان تعلق می گيرد.

-73 زنچگونهمیتواندکليهحقوقخوداعمازمهريه،نفقه،

اجرتالمثلراببخشد؟آيادرمنزلمیتواندبهصورتدست

نوشتهبنويسدوسپسدردفاتراسنادرسمیگواهیامضاءکندتا

جنبهقانونیپيداکند؟

بله، می تواند و محکمه پسند خواهد بود.

-74 زنبرایاثباتعسروحرجخودبهمنظورارايهدادخواست

طلاقبهچهمواردیمیتواناستنادکند؟

عسروحرجعبارتاستازبهوجودآمدنوضعيتیکهادامه

زندگیرابرایزوجهبامشقتهمراهکندواينامرینسبیاست.

درعينحال،تبصرهالحاقیبهماده 1130 قانونمدنیچندمورد

راازمصاديقعسروحرجدانستهاست:

-1 ترکزندگیخانوادگیتوسطزوجحداقلبهمدت 1 ماهمتوالی

يا 9 ماهمتناوبدرمدتيکسالبدونعذرموجه

-2 اعتيادزوجبهيکیازانواعموادمخدروياابتلایویبه

مشروباتالکلیکهبهاساسزندگیخانوادگیخللواردآورد

25

وامتناعياعدمامکانالزامویبهترکآندرمدتیکهبه

تشخيصپزشکبرایترکاعتيادلازمبودهاست. درصورتیکه

زوجبهتعهدخودعملنکندوياپسازترک،مجدداًبهمصرف

موادمذکوررویآورد،بنابهدرخواستزوجه،طلاقانجام

خواهدشد.

-3 محکوميتقطعیزوجبهحبس 5 ساليابيشتر

-4 ضربوشتمياهرگونهسوءرفتارمستمرزوجکهعرفاًبا

توجهبهوضعيتزوجهقابلتحملنباشد.

-5 ابتلاءزوجبهبيماریهایصعبالعلاجروانیياساریياهر

عارضهصعبالعلاجديگریکهزندگیمشترکرامختلکند.

-75 تمکينچيست؟

درمعنایلغویتمکينعبارتاستازفرمانبردنوقبولکردنو

اطاعتکردنودراصطلاححقوقیانجاموظايفخاصزناشويیوايجاد

رابطهزوجيتاستوچنانچهزوجهبدونمعاذيرشرعیوقانونیاز

تمکينخوددارینمايدناشزهتلقیوحقنفقهویساقطمیگردد.

-76 درچهمواردیزوجهمیتواندازتمکينخوددارینمايد؟

درمواردخاصیقانونگذاربهزوجهمجوزعدمتمکيندادهاست،

بدوناينکهحقنفقهویساقطگردد.

الف ) زمانیکهزوجهدارایعذرشرعیباشدماننداينکهبيمار

باشد .

ب ) درصورتیکهزوج ( مرد )دچاربيماریمقاربتیباشدو

زناشويیياتمکينزوجهموجبسرايتبيماریبهویگردد.

ج ) درصورتیکهزنپسازعقدوقبلازاقدامبهزناشويیاز

ادایآنخوددارینمودهومطالبهمهريهنمايد،دراينحالتنيز

میتواندتاوصولمهريهازادایوظايفزناشويیامتناعکند .

اينعملحقحبسناميدهمیشود. لکنچنانچهيکباراقدامبه

26

رابطهزناشويینمود،نمیتواندازادامهآنخودداریويابهسخن

ديگرازحقحبساستفادهنمايد .

ج ) درحالتیکهزوجهدرمنزلشوهربيمخطرجسمانیداشتهباشد

،ماننداينکهبهدفعاتموردحملاتفيزيکیویقرارگيرد.

د ) اگرزوجهدرمنزلهمسرشبيمخطرمالیداشتهوشوهراورا

اجباربهتاديهاموالینمايد.

ه ) بالاخرهزمانیکهدرمنزلمشترکخطرشرافتیبرایزوجهموجود

باشد،دراينصورتنيزمیتواندازتمکينامتناعنمودهولیاز

نفقهاستفادهنمايد .

-77 ناشزهبهچهمعناست؟

نشوزبهمعنایسرکشیونافرمانیکردناستوناشزهزنیاستکه

ازتمکيناستنکافنمايد . همانگونهکهنشوزدرموردزنمصداق

داردواوراناشزهمینمايد،درموردمردنيزقابلتصوراست

ودرتحريرالوسيله ( جلدچهارم ) قيدشدهاستکهاگرمردیحقوق

واجبهزنراندهدويانسبتبهزنتعدیکندمثلاقسمتشبانهاو

راندهدوياخرجیندهدناشزتلقیمیشودواگرحاکممصلحت

بدانداوراتعزيرمیکند .

-78 زوجهپسازدوسالعقدبدوناينکهزناشويیواقعشود،

بهدليلکراهتازشوهر،ازازدواجخودداریمینمايد،چه

بايدکرد؟

بهموجبقانونمدنی،زوجه ( زن ) مکلفاستدرمنزلیکهشوهر

برایاوتهيهکردهاستسکنیگزيندمگراينحقمسکنبازنباشد

وبدونعذرشرعینيزنمیتوانداززناشويیخودداریکند،لکن

میتواندتازمانیکهزوجيتصورتنگرفتهبادرخواستمهريهاز

حقحبساستفادهنمايدولیچنانچهازحقحبساستفادهنکرده،

زوجمیتواندباتقديمدادخواستبهدادگاهخانوادهالزاموی

رابهتمکينمطالبهنمايدواگرزوجهباصدورحکمدادگاهاز

27

اجرایآنخوددارینمودحقنفقهویساقطمیگرددوزوجنيزدر

صورتتمايلمیتواندباپرداختحقوققانونیزوجهازحقطلاق

استفادهنمودهوياتقاضایازدواجمجددنمايد .

-79 آيابرایتمکينمدتوزمانخاصیمنظورشدهاستويازوجه

تاپايانعمرخويشملزمبهتمکينمیباشد؟

اساسزندگیزناشويیبرتفاهمورعايتاصولاخلاقیمیباشدو

مادامیکهزوجين ( زنوشوهر ) درقيدحياتباشندوتوانايیو

قابليتزناشويیداشتهباشند،زوجهمکلفبهتمکينازهمسرخود

بودهواينامرتابعزماننمیباشدبلکهازتوانايیزوجين

متابعتمینمايدوچنانچهزوجهبدونعذرشرعیازتمکينخودداری

کندنمیتواندازحقنفقهاستفادهنمايد .

-80 درصورتیکهزوجهمطابققانونحقعدمتمکينداشتهو

بتواندمنزلراترکنمايدآيامیتواندبهمنزلپدریمراجعت

نمايديامحلویراشوهرتعيينمیکند؟

درمواردیکهزوجهدارایدلايلقانونیبرایعدمتمکينباشد

ماننداينکهبيمضررجسمانیموجودباشد،زنمیتواندمسکن

جداگانهاختيارنمايدودراينصورتهزينهمسکنوبهطورکلی

نفقهبرعهدهشوهرمیباشد . اگرطرفيندرخصوصمکانمشخصی

توافقداشتهباشند،مطابقآنرفتارخواهدشد،درغيراين

صورت،دادگاهباجلبنظراقرباینزديکطرفينمنزلرامعينمی

کندواگرخويشاوندیموجودنباشد،دادگاهراسامحلمناسبیرا

تعيينمینمايد .

-81 اگرمردیدرهفتهچندشبدرمنزلنباشد،آيازنمی

تواندبهدادگاهمراجعهنمايد؟

زوجهمیتواندبامراجعهبهداگاهالزامزوجرابهانجام

تکاليفزوجيتخواستارگردد .

28

-82 آياجهيزيهدادنازوظايفقانونیوالدينزنوياشخصوی

میباشد؟

خير،اصولاتهيهوسايلمنزلازمواردنفقهاستوتکليفآنبر

عهدهشوهراستوزوجهمیتواندازبردنجهيزيهبهمنزلمشترک

خوددارینمايد،لکنبرحسبعرفوعادتوبهمنظوررفعحوايج

ضروریاوليهزوجين،خانوادهزوجهياشخصویاقدامبهتهيه

جهيزيهمینمايند.

-83 جهيزيهبدونصورتگرفتندرزمانازدواجراچگونهمیتوان

ثابتکرد؟

درصورتیکهدرزمانانتقالجهيزيهبهمنزلمشترک،فهرستیتهيه

وبهامضایزوجبرسد،استردادآنبامشکلیمواجهنخواهدشد،

درغيراينصورتباشهادتشهودیکهاطلاعازاقلامجهيزيهدارند

ويامدارکمربوطبهخريدآنمیتواندرخصوصاثباتوجود

جهيزيهاقدامنمود .

-84 آيادرزمانعقدمیتوانحقمسکنيااشتغالراازجمله

حقوقزوجهقرارداد؟

مطابقماده 1119 قانونمدنیچنانچهطرفينتوافقوتراضینمايند

،هرشرطیکهخلافمقتضایعقدنباشدمیتواندرعقدنامهقيد

نمود،شروطيادشدهنيزاينقاعدهمستثنینمیباشد،بنابراين

میتوانشرطکردزوجهبهتحصيلخويشادامهدهدوياآغازبه

تحصيلنمايدويابههمينشکلدرمورداشتغال .

-85 آياتضمينیوجودداردکهدرکليهدادگاهها،قضات

رعايتعدالتنمودهوحقوقزنانرااجراکنند؟

قضاتدادگاههاملزمبهرعايتعدالتمیباشند . ضمناينکه

حفظبیطرفینيزازوظايفايشاناستودرمقامقضاوتتفاوتی

ميانحقزنيامردنمیباشدوچنانچهمدارکموجودومطابق

29

قوانينمدون،هريکازطرفينذيحقباشند،قاضیمکلفبهصدور

رایبهنفعویمیباشد.

-86 آيامیتواندرسندازدواجقيدکردکهحقطلاقباپدرو

مادرزوجهباشد؟

نظربهاينکهبهموجبماده 959 ازقانونمدنیهيچکسنمی

تواندحقبهرهمندیيااجرایتمامياقسمتیازحقوقمدنیرااز

خودسلبنمايد،زوجهنيزنمیتواندحقطلاقراازشخصخودساقط

وبهوالدينواگذارکند،لکنمیتواندبهپدرومادرخويش

وکالتدرطلاقتفويضنمايدواينوکالتلزومابايدباحقتوکيل

بهغيرباشدتامشاراليهمابتوانندبااستفادهازوکيل

دادگستریدرخصوصمورداقدامنمايند.

-87 آيا ____________درموردترکزندگیخانوادگیتوسطمرد،قانونیوجود

داردوآيازنوفرزندمیتواننداقدامنمايند؟

بندهشتمازشرطدومعقدنامهمربوطبهزمانیاستکهزوجزندگی

خانوادگیرابدونعذرموجهترککند،تشخيصموجهبودنعذربا

دادگاهمیباشدياششماهمتوالیغيبتنمايد. اينشرطچنانچه

توسطزوجينامضاءشدهباشد،موجبطلاقاست،ضمنازنوفرزند

میتواننددرموردنفقهاقدامنمايند،چنانچهاموالیاززوج

موجودباشدازطريقآننفقهپرداختخواهدشد .

-88 آيادرزمانعقدمیتوانشرطنمودکهدرهنگامفوتيا

طلاقزوج،نيمیازاموالویبههمسرشتعلقيابد؟

بنداولسندنکاحمربوطبهاختصاصنيمیازاموالزوجبهزوجه

است،البتهدرزمانطلاقوشاملفوتشوهرنمیشود،ضمناتعلق

نيمیازاموالدارایشرايطیاستکهدرسوالاتديگرپاسخداده

شدهاست.

-89 اگرزوجهبهموجبوکالتنامهایحقطلاقداشتهباشد،آيا

میتواندمهريهخودرادريافتکندويابايدبذلنمايد؟

30

طلاقدرموردسوالتابع،وکالتیاستکهتفويضشدهاست،لذا

اگربهموجبوکالتنامهحقطلاقبادريافتمهريهباشد،قابل

وصولودرغيراينصورتغيرقابلدريافتاست،لکنمعمولابه

منظورجلوگيریازرجوعمرد،حتیاگرقابليتدريافتداشته

باشدقسمتیازآنبذلمیگرددتانوعطلاقمانعازرجعتزوج

باشد .

-90 اگرخانمیمعتادباشد،درزمانطلاقزوجبايدمهريهوی

راپرداختنمايد؟

مهريهدرهرحالدينیاستکهبرذمهشوهرقرارداردواز

زمانیکهصيغهعقدجاریگرديدهوسندازدواجبهامضایویرسيد

،متعهدبهپرداختآنمیباشد .

-91 خانمی 25 سالقبلبدونمهريهازدواجکردهواخيرامتوجه

شدهاستکهشوهرشبدوناطلاعویاملاکیخريدارینموده،آيا

میتواندمهريهمطالبهکند؟

درمواردیکهزوجهبدونتعيينمهريهاقدامبهزناشويیمیکند

،میتواندبامراجعهبهدادگاهخانوادهتقاضایمهرالمثلنمايد

. مهرالمثلباتوجهبهحالزنازحيثشرافتخانوادگیووضعيت

ویازجهتتحصيلیوخانوادگیدرمقايسهاقرانواماثليعنیهم

ترازان،زوجهتعيينمیگردد.

-92 آياخانمیکهقصدجدايینداردمیتواندمهريهمطالبه

نمايد؟

چنانچهمهريهمافیالقبالهحالوعندالمطالبهباشد،زوجهاز

زمانعقدمیتواندآنرامطالبهنمايدووصولمهريهملازمهبا

طلاقندارد .

-93 آيادرطلاقتوافقی،مهريه،نفقهونيمیازاموالبه

زوجهتعلقمیگيرد؟

31

طلاقتوافقتابعتوافقطرفيناستوبههرنحویکهرضايتداشته

باشنداجرامیشود . اگرطرفيندرموردنفقهومهريهونيمی

ازاموالتوافقنمودهباشند،دادگاهنيزتوافقآنهارامحترممی

شمارد .

-94 چنانچهمهريهملکمسکونیباشد،وضعيتآنچگونهاست؟

آيادرسندقيدمیشود؟

مهريهکهملکمسکونیبايدقطعادرسندازدواجقيدوبهامضای

مالکبرسد ( زوجياهرشخصديگریکهملکخودرامهريهزوجه

قرارمیدهد ) سردفترازدواجنيزمکلفبهدفتراسنادرسمیاطلاع

دهدتاتشريفاتثبتیآننيزصورتپذيرد .

-95 آياراهیبرایمقابلهبادرخواستاعسارمردیکهپزشک

استودارایهمسروسهفرزندمیباشد،وجوددارد؟

اگراموالیازمدعیاعسارقابلشناسايیباشد،میتوانبا

ارايهآنبهدادگاهملائتویراثابتکرد،علاوهبرآنچنانچه

شهودمعارضنيزاطلاعازدارايیزوجداشتهباشندمیتواننددر

دادگاهادایشهادتنمايند .

-96 آيامیتواندرسندازدواجربعسکهرابهعنوانمهر

قرارداديالزومابايدتمامسکهباشد؟

مهريهباتوافقوتراضیطرفينتعيينمیگردد،بنابراينهر

آنچهدارایماليتباشدمیتوانبهعنوانمهرتعييننمود،ربع

سکهنيزدارایماليتاستوقابليتقيددرسندرادارد .

-97 اگرميزانمهرتعيينشدهدرزمانعقدبالاباشد،آياپس

ازعقدزوجمیتوانداززوجهسندیمبنیبردريافتمهريهيا

بذلآندريافتکند؟

چنانچهزوجهراضیبهاينامرباشدمیتواندبهدفترخانهمراجعه

واقراربهبذل ( بخشش ) ياوصولتمامياقسمتیازمهريهنمايد .

32

-98 مهريهخانمیهفتادسکهبودهکهسیوپنجسکهآنبرذمه

پدرشوهربودهاستومشاراليهبااکراهوتهديدزوجهرا

اجباربهتنظيمسندعادیمبنیبردريافتآننمودهاست،آيا

دردادگاهقابلمطالبهمیباشد؟

چنانچهزوجدردادگاهاثباتنمايدکهسندعادیبااکراهوتهديد

ازویاخذشدهاست،قابلوصولاستمضافابهاينکهسندعادی

درقبالسندنکاحکهيکسندرسمیاستفاقدارزشواعتبار

قانونیمیباشد.

-99 اگرزوجبهمنظورعدمپرداختمهريه،اقدامبهانتقال

اموالخويشنمايدوزوجدرزمانمطالبهمواجهباعدممال

شود،چهبايدکرد؟

اگراثباتشودکهانتقالاموالصوریبودهوزوجبهمنظورعدم

پرداختمهريه،اقدامبهانتقالاموالنمودهاست،بهعنوان

فرارازديندرمراجعذيصلاحقابلتعقيببودهواسنادنيزبا

رعايتموازينقانونیابطالمیگردد .

-100 پدریهفتادوپنجسالهباخانمیچهلوهشتسالهازدواج

نمودهومنظورازازدواجنگهداریپدربودهاستدرحالیکه

خانمدراينخصوصاقدامنمیکند،آيادرصورتطلاقمهريهبه

ویتعلقمیگيرد؟

درهرحالتوهرصورتمهريهبهزوجهتعلقمیگيرد،زيرااز

زمانوقوععقدنکاحمهردينیاستبرذمهشوهرکهدرصورت

مطالبهملزمبهپرداختآنمیباشد .

-101 آياعقدموقتعملاًبهضررزناننمیباشد؟

چنانچهعقدموقتبارعايتموازينوشرايطقانونیصورتپذيرد،

ازجملهبامهريهمعلومومدتمعلوموحسبماده 993 ازقانون

مدنیبهثبتبرسدتااگرفرزنديافرزندانیحاصلاينوصلت

شدامکاندريافتشناسنامهداشتهباشندونسبآنانبهپدرقابل

33

اثباتباشد،ضرریمتوجهزننمیگرددبهويژهاگردرزمانعقد

موقتپرداختنفقهنيزشرطشود.

-102 خانمیهمسرشديوانهاستواينامربهاثباترسيده،آيا

بدونگرفتنطلاقمیتواندصيغهيکمردزندارشود؟

زنشوهردارتحتهيچعنواننمیتواندازدواجنمايد،اعمازدائم

ياموقت،ولواينکههمسرویدچارجنونبودهوجنونوینيز

اثباتشدهباشد . مطابقماده 1050 ازقانونمدنیهرکسزنشوهر

دارراباعلموآگاهیبهاينکهدارایهمسراستويادرعده

طلاقياوفاتاست،بهعقدخوددرآوردعقدباطلوآنزنبرشخص

حرامابدیمیشودواگرعقدازرویجهلواقعشودعقدباطلولی

حرمتابدیحاصلنمیشود،بهاينمعنیکهاگرخانمپسازطلاقو

گذشتايامعدهارادهکندمیتواندازدواجنمايد. مادهحسبماده

644 ازقانونمجازاتاسلامینيزهرزنیکهدرقيدزوجيتياعده

ديگریاست،بهعقدشخصديگریدرآيددرصورتیکهزناشويیصورت

نگرفتهباشدوهرمردیکهزنشوهرداريازنیراکهدرعده

ديگریاستبرایخودتزويجنمايددرصورتیکهمنتهیبهمواقعه (

زناشويیبهمعنایخاصخود ) نشدهباشدبهحبسازششماهتادو

سالوياازسهتادوازدهميليونريالجزاینقدیمحکوممیگردد

. قابلذکراستکهاينمجازاتدرصورتیاستکهعملعالماصورت

گيرد.

-103 آيامردمیتواندبدوناجازههمسراولاقدامبهعقدموقت

نمايد؟

مردمیتوانداقدامبهعقدموقتنمايدودراينخصوصنيازیبه

اجازههمسراولنمیباشد .

-104 اگرمردیبعدازبيستسالزندگیزناشويیوداشتندوفرزند

،زنديگریرابهعقدموقتدرآوردهوبههمسروفرزندخود

نفقهایندهدچهمیتوانکرد،آياهمسراولمیتواندمهريه

خودرامطالبهنمايد؟

34

همسراولمیتواندمطابققانوندرخصوصوصولمهريهخويشاقدام

نمايد،مضافابهاينکهنفقهنيزازطرقکيفریومدنیقابل

مطالبهاستوفرزنداننيزچنانچهبهسنقانونیرسيدهباشند

شخصامیتوانندبرایمطالبهنفقهاقدامنمايندودرغيراين

صورتمادرايشانازطريقمراجعذيصلاحاقداممینمايد.

-105 اگرزوجبدوناجازههمسراولاقدامبهتجديدفراشنمايدآيا

زنمیتواندطلاقبگيردودرصورتاقدامبرایطلاقآيازوجه

میتواندمهريهخودراوصولنمايد؟

يکیازشروطضمنعقدازدواجحقطلاقزوجهدرصورتازدواجشوهر

بدونرضايتهمسراولوياعدمرعايتعدالتفيمابينزوجاتمی

باشد،مضافابهاينکهماده 17 قانونحمايتخانوادهنيزچنين

حقیرابرایهمسراولمحفوظدانستهاستودراينمواردمهريه

نيزقابليتوصولدارد.

-106 اگرزوجهاطلاعيابدکههمسرشازدواجموقتنمودهوعلاوهبر

آنبامنشیخودنيزرابطهدارد،چگونهمیتواندتقاضای

طلاقنمايدکهحقوحقوق 28 سالزندگیخودرانيزدريافت

نمايد؟

زوجهدرهرحالمیتواندحقوحقوقخودراکهعبارتازمهريهو

نفقهواجرتالمثلمیباشد،مطالبهووصولنمايد،بهويژهکه

درحالحاضرباالحاقتبصرهایبهماده 336 ازقانونمدنیدر

زمانزندگیمشترکويافوتهمسرنيزمیتواناجرتزحماتیراکه

درمنزلزوجمتحملشدهاستدريافتنمايد .

-107 چنانچهزوجسهدانگازملکخودرابههمسرشمنتقلنمودهو

پسازبيستوهشتسالاقدامبهجدايینمايدآيامیتواند

ملکرامستردنمايد؟

ملکیکهتوسطزوجبههمسرشانتقالقطعیيافته،قابلاستردادنمی

باشد.

35

-108 وضعيتنفقهدرموردخانمیکهشاغلاست،چگونهاستوآيا

زوجهمیتوانددرصورتترکانفاق،اقدامقانونینمايد؟

بهموجبماده 1118 ازقانونمدنیزوجهمستقلامیتوانددر

اموالخودهرتصرفیراکهلازمبداند،انجامدهدونفقهوینيز

حسبماده 1107 ازقانونمدنیبرعهدهشوهراست،لذاچنانچه

زوجازترکانفاقنمايد،زوجهمیتواندازطرققانونیمطالبه

نمايد .

-109 اگرمردینفقههمسرخودرادرحدخوراکوپوشاکومسکن

بدهد،آيازوجهمیتواندبرایمايحتاجشخصیخودتقاضای

نفقهنمايد؟

بهموجبماده 1107 اصلاحیازقانونمدنینفقهشاملکليهنيازها

ومايحتاجمتعارفزوجهمیباشد،لذااگرزوجصرفاهزينه

خوراکوپوشاکومسکنراپرداختنمايد،زوجهمیتواندمخارج

سايرمايحتاجمتعارفخودراازقبيللوازمبهداشتیياداروو

درمانمطالبهنمايد .

-110 آيابهخانمیکهصرفاعقدکردهولیباهمسرشدرزيريک

سقفقرارنگرفته،نفقهتعلقمیگيرد؟

اززمانیکهصيغهعقدجاریمیشود،زوجهحقنفقهدارد .

-111 اگرمردیششماهازپرداختنفقهخوددارینمايد،آيازوجه

حقطلاقدارد؟

چنانچهزوجازپرداختنفقهاستنکافنمايد،زوجهمیتواندبه

مراجعذيصلاحکيفریوياحقوقیمراجعهوتقاضاینفقهنمايدو

اگرزوجباصدورحکمدادگاهنيزازپرداختآنخوددارینمودهو

ياعاجزازپرداختباشد،زوجهبهموجبماده 1129 ازقانون

مدنیوياشرطاولبنددومعقدنامهتقاضایطلاقنمايد.

-112 اگرنفقهایکهمردپرداختمیکندبسيارناچيزباشدکه

امورزندگیخانوادهادارهنشود،تکليفزوجهچيست؟

36

زوجهمیتواندازطريقمراجعذيصلاحکيفریياحقوقیاقدامنمايد

ودادگاهباجلبنظرکارشناسمربوط،ميزاننفقهراتعيينمی

نمايد .

-113 اجرتالمثلچيست؟

تبصره 6 ازمادهواحدهقانوناصلاحمقرراتمربوطبهطلاقکهدر

سال 1371 درمقامرفعاختلافمجلسشورایاسلامیوشوراینگهبان

درمجمعتشخيصمصلحتنظامبهتصويبرسيددرموردزمانیاستکه

شوهراقدامبهدرخواستطلاقنمايدوايندرخواستناشیازتخلف

زوجهازوظايفزناشويیياسوءرفتارزوجهنباشد،دراينصورت

زوجمکلفاستکهاجرتزحماتیراکهزوجهدرطولزندگیمشترک

متحملشدهاست،درزمانطلاقبپردازد،ميزاناجرتالمثل

استحقاقیتوسطکارشناستعيينمیگردد .

-114 انتقالنيمیازاموالزوجبهزوجهچگونهاست؟

دربنداولعقدنامهقيدشدهاستکههرگاهطلاقبهدرخواست

زوجهنبودهوطبقتشخيصدادگاهدرخواستطلاقناشیازوظايف

همسریياسوءرفتارواخلاقوینباشد،زوجمکلفاستتانصف

دارايیموجودخودراکهدرايامزناشويیبااوبهدستآورده

يامعادلآنراطبقنظرداگاهبلاعوضبهزوجهمنتقلنمايد

.چنانچهملاحظهمیشوداينبنددارایچندشرطاست :

الف ) درخواستطلاقازجانبزوجباشد،بنابرايناگرزوجهبه

هردليلیدرخواستطلاقنمايد،مشمولاينبندنمیباشد.

ب ) درخواستطلاقبهدليلسوءرفتارزوجهياتخلفویازوظايف

زناشويینباشد.

ج ) اموالدرزمانزندگیمشترکحاصلشدهباشد،لذاچنانچهزوج

قبلازازدواجدارایاموالیباشد،قابلانتقالبهزوجهنمی

باشد.

37

د ) دراينبندقيدشدهاستتانيمیازاموالمنتقلمیگردد

ولذامحتملاستکهدادگاهبهيکسوماموالياکمتريانصفآن

رایصادرنمايد.

-115 اگرزنیشاغلبودهوازابتدایزندگیمشترک،درمنزل

شوهروخارجازمنزلمشغولباشدوضعيتاجرتالمثلویچگونه

است؟

اجرتالمثلباتوجهبهمدتزناشويیواقداماتیکهزوجهدرانجام

امورمنزل،فرزندانوتحصيلاتآنهاومخارجیکهزوجهمتحمل

شدهاست،تعيينمیگردد .

-116 آيازوجهدرقبالکارهایمنزل،نگهداریوشيردادنفرزند

تعهدیدارد؟

زوجهتعهدیدرانجامامورمنزلمثلپختوپزندارد،لکنعرفو

عادتواخلاقاقدامبهايناموررابرعهدهزوجهﻧﻬادهاست . در

موردشيردادنفرزندچنانچهبغيرازشيرمادرامکانديگری

وجودنداشتهباشد،مادرمکلفبهشيردهیمیباشد .

-117 اگرزوجبههمسرخودوکالتدادهوبهخارجازکشوررود

آيازوجهمیتوانداموالاورابفروشدويابهخودمنتقل

کند؟

زوجهصرفادرحدودوکالتیکهبهاودادهشدهاست،اقداممی

نمايدوچنانچهدروکالتنامهفروشياانتقالبهخودقيدشده

باشد،میتوانددراينخصوصاقدامنمايدودرغيراينصورت

اختياریندارد .

حضانت

-118 اگرپدریمتواریبودهوطلاقغيابیواقعشدهوحضانتطفل

بهمادرواگذارشدهباشد،آيامادرمیتواندازدواجنمايد

؟

38

باازدواجمجددمادرحضانتازویسلبمیگردد،لکندرصورت

متواریبودنپدر،چنانچهخبریازوینبودهوعدمدسترسیبهوی

طولانیباشدمادرمیتواندبامراجعهبهادارهسرپرستیبه

عنوانامينموقتتعيينوحضانتطفلرابرعهدهداشتهباشد .

-119 اگرمردیدرموردفرزندانوکالتبلاعزلبهمادردادهباشد

،آيامادرمیتواندتقاضایقيمومتنمايد؟

حققيمومتصرفابافوتپدرحاصلمیشودوچنانچهپدردرقيد

حياتباشد،نمیتوانازاينحقاستفادهنمود .

-120 چنانچهحضانتفرزندان ( دوفرزند ) درزمانطلاقبهمادر

واگذارشدهباشد،آيامادرمیتواندازدواجنمايد؟

ازدواجمجددمادرازمواردسلبحضانتاوست،بنابراينمادام

کهحضانترابرعهدهدارد،نمیتواندازدواجنمايد .

-121 درصورتیکهپدرمعتادومجهولالمکانبودهوجدپدرینيز

درقيدحياتنباشد،مادردرچهسنیمیتواندتقاضای

قيمومتنمايد؟

مادرمیتواندازطريقادارهسرپرستیتقاضایامينموقتنمايدو

حضانتفرزندانراعهدهدارباشد. غيبتمردموجبقيمومتنبوده

وتنهابافوتویمیتوانتقاضایقيمومتنمود .

-122 آياحضانتفرزندششسالهپسازفوتپدربهعهدهپدربزرگ

( جدپدری ) است،يامادر،وضعيتنفقهفرزندچگونهاست؟

پسازفوتپدرحضانتبههرحالبهموجبقانونحقواگذاری

فرزندانشهيدومتوفی،برعهدهمادراستونفقهفرزنديا

فرزندانتوسطکارشناستعيينومادرتسليممیگردد،لکناموری

کهناشیازولايتاستماننداجازهازدواجياخروجازکشورويا

خريدوفروشملکباجدپدریمیباشد .

39

-123 اگرپدردرقبالفرزندانمتعهدبهپرداختنفقهبوده،

لکنپسازمدتیبهدليلبيکاریازادایآنخودداریکند،

چهبايدکرد؟

بهمصداقلايکلفاللهنفساالاوسعها،هرکسبهميزانتوانايی

خويشمسئولاستودرموردنفقهفرزندنيزاستطاعتوتوانايی

پدرلحاظمیگردد.

-124 اگرمادریازدخترشوکالتداشتهباشد،آيامیتواندبه

دليلعدمصلاحيتدامادحضانتنوهخودرابرعهدهگيرد؟

مادربزرگچنانچهوکالتدرتوکيلداشتهباشدمیتواندازطريق

وکيلدادگستریاقدامنمودهودرصورتاثباتعدمصلاحيتپدر،

بدوامادرمکلفبهنگهداریطفلمیباشدواگرمادرفاقدقدرت

وتوانايیباشد،مادربزرگچنانچهدارایصلاحيتباشدعهدهدار

حضانتمیگردد .

-125 اگرطفلپسازطلاقباپدرزندگینمودهوحاضربهملاقات

مادرنباشدآيامیتوانازدادگاهملاقاتاجباریگرفت؟

مادرمیتواندبامراجعهبهدادگاه،نحوهملاقاتراتعييننمايد

لکندرخصوصموردلازماستباظرافتورعايتاصولروانشناختی

چنانچهطفلمايلباشداقدامنمودتادراينرهگذرآسيبیمتوجه

طفلنگردد .

-126 اگرمردیدراثربيماریبدبينیهمسرشراموردآزارجسمیو

روحیقراردادهواوراحبسنمايد،آيازوجهمیتوانند

ادعایخودرامبنیبربيماریهمسرشثابتکردهواقدامبه

طلاقنمايد؟

دادگاهخانوادهبامعرفیزوجبهپزشکیقانونیدرموردصحت

وسقمادعایزوجهبررسیوچنانچهحسبنظريهپزشکقانونیزوج

دارایبيماریروانیباشدبهنحویکهادامهزندگیموجبعسرو

حرجزوجهگرددحکمبهطلاقوجدايیصادرخواهدشد،ضمنازوجه

40

نيزمیتواندجهتاثباتادعایخويشازگواهیهایپزشکیمبنی

ورودضربوجرحتوسطهمسرشدردادگاهاستفادهنمايد.

-127 اگرزوجبههمسرشوکالتدرطلاقتفويضنمايد،آياخودنيز

میتواندازاينحقاستفادهکند؟

اصولاوکالتتفويضاختياردرامریاستکهشخصخودقادربهانجام

آنباشد،بنابرايناگرزوجبهزوجهوکالتدرطلاقدادهشخصا

نيزمیتوانداقدامبهطلاقنمايد،مضافابهاينکهمطابقماده

959 ازقانونمدنیهيچکسنمیتواندحقاستفادهيااجرایتمام

ياقسمتیازحقوقمدنیراازخودسلبنمايد .

-128 درموردناتوانیجنسیزوجچهبايدکرد،آيامیتواندر

موردطلاقاقدامنمود؟

چنانچهناتوانیجنسیقبلازعقدموجودبودهوزوجهپسازعقد

آگاهشود،درحالیکهحتیيکبارزناشويیواقعنشدهباشد،

زوجهبايدبلافاصلهاقدامبهفسخعقدازدواجنمايد،لکناگرپس

ازمدتیحادثشودزوجهمیتواندبااستفادهازماده 1130 قانون

مدنیبهعنوانعسروحرجاقدامبهطلاقنمايد.

-129 چنانچهشوهرینسبتبههمسرشايرادضربوجرحداشتهباشد

،چگونهمیتوانثابتکردوآياازمواردطلاقتلقیمیگردد

؟

اگرآثارضربوجرحدربدنزوجهنمايانباشد،میتواندبا

مراجعهبهپزشکیقانونیکواهیدريافتواقدامبهشکايتکيفری

نمايدوازشهودیکهحاضروناظربرخوردفيزيکیوآزارجسمی

باشنددردادگاهاستفادهنمايد . درخصوصطلاقنيزتحتعنوانعسر

وحرجمیتواناقدامنمود .

-130 ميزانارثزوجوزوجهچگونهاست؟

اگرزوجهفوتنمودهوتنهاوارثویشوهرشباشد،بهسخنديگر

فاقدفرزندوپدرومادروغيرهباشد،زوجمالکتمامارثزوجه

41

میشود. اگرزوجفوتنمودهوزوجهتنهاوارثویباشدبهميزان

ربعازاموالمنقولوبههمينميزانازقيمتاموالغيرمنقول

ارثمیبردومابقیحکماموالبلاوارثرادارد . درمواردفوق

چنانچههريکاززوجيازوجهوصيتنمودهباشدويامديونباشد،

پسازکسرديونبهترتيبیکهقانونتعييننمودهاستوبعداز

کسرآنچهوصيتشدهاست،ارثبهزوجيازوجهمیرسد.

-131 سهمهمسردومپسازمرگزوجچيست،اگرفرزندنداشته

باشندبهچهنحویتقسيممیشود؟

سهمزوجهاگرفرزندیازمتوفیباقینباشدربعازماترکاست (

پسازکسروصيتوديون ) واگرفرزندباقیباشديکهشتماز

ماترکبهصورتفوقاست،اينسهممابيندوهمسربهتساویتقسيم

میگردد.

-132 آياپدرومادرمیتوانندسهمپسرودخترخودرامساوی

قراردهند؟

سهمالارثپسردوبرابردخترميباشد،لکنچنانچهپدرومادری

وصيتنمايندکهبهطورتساویارثببرند،صرفنظرازاينکسیبيش

ازثلثمالرانمیتواندوصيتکندوياکسیراازارثمحرومکند

،اگراينوصيتموردقبولورثهقرارگيردقابلاجراست.

-133 پدریدرزمانحياتخودتنهادارايیخودراعبارتازيک

بابخانهبودهبهپسرشمنتقلکردهاستوپسازفوتویمالی

برایسايرفرزندانوزوجهباقینماندهاست،آيامیتوانبا

مطالبهمهريهمادرخانهایراکهبهنامپسراستفروختو

مهريهراوصولکرد؟

مطابققانونهرمالکیدرمايملکخودحقهرگونهدخلوتصرفرا

دارد،پدرنيزمیتوانددرزمانحياتخويش،ملکخودرابه

فرزندشياهرشخصديگریمنتقلنمايدواگرچهمهريهقابلمطالبه

است،لکندرزمانیکهمالیازمتوفیباقیماندهباشد . مهريه

رانمیتوانازطريقفروشمالديگریوصولنمود.

42

-134 پدریدودانگازمغازهخودرابهپسرشمنتقلکردهاست،

آيامیتوانآنرامستردنمود؟

چنانچهباميلورضايتخويش،انتقالقطعیدادهاستقابل

استردادنمیباشد .

-135 زوجمنزلشخصیخودرابهموجبوصيتنامهرسمیبههمسرش

تخصيصدادهاست،آياورثهمیتوانندادعايیداشتهباشند؟

هرشخصیقادراستنسبتبهثلثمالخويشوصيتنمايد،چنانچه

ملکمزبوردرحدثلثمالمتوفیباشدورثهنمیتوانندمدعیشوند

واعتراضینمايند،لکناگربيشازثلثماترکمتوفیباشد،نسبت

بهثلثنافذوبقيهآنبهموجبقانونمابينورثهتقسيمخواهد

شد،لکنچنانچهورثهموافقبودهووصيتراتنفيذنمايندقابل

اجراستبهسخنديگررضايتورثهملاکعملاست،اگرموافقباشند

مشکلینخواهدبود .

-136 آياماترکمادر ( اموالباقیماندهپسازفوت ) بهطور

تساویفيمابيندختروپسرتقسيممیگردد؟

بارعايتسهمپسر،دوبرابردخترتقسيممیشود.

-137 آياپدرمیتواندبهموجبوصيتنامهاموالخودرامابين

همسروفرزندانتقسيمنمودهودوفرزندخودراازارثمحروم

نمايد؟

مطابقماده 837 ازقانونمدنیاگرکسیبهموجبوصيتيکياچند

نفرازورثهراازارثمحرومنمايد،وصيتوینافذنمیباشد،به

اينمعناکهاگرکسانیکهازارثمحرومشدهاندموافقتنمايند،

وصيتقابلاجراستودرغيراينصورتنسبتبهثلثآننافذاست

،لکنچنانچهدرزمانحياتخويشاموالرابهتعدادیاز

فرزندانانتقالقطعیدهد،فاقدايرادقانونیاست.

43

-138 سهدانگازمنزلیبهنامپدروسهدانگديگربهناممادر

میباشد،آياپسازفوتايشانپدربزرگومادربزرگوعمو

وعمهوديگرانوارثتلقیمیشوند؟

درصورتوجودفرزند،عمووعمهازارثمحروممیباشند،لکنبه

هرحالجدمادریوپدرینسبتبهسهمخودارثمیبرند.

-139 اگرمردیاموالخودرابهپدرشمنتقلنمايد،تکليفهمسر

ویچهمیشود؟

اگردرزمانحياتخويشنسبتبهانتقالاموالاقدامنمايد،زوجه

پسازفوتشوهرمیتواندازمابقیاموالارثببردوچنانچه

مالیباقینباشد،زوجهسهمینخواهدداشت.

140 - اگرکسیکهتقاضایاجرائيهکرده،ازادامهاجرامنصرف

شودوياباطرفبهتوافقبرسدوياازمطالبهطلبخودمثلاً

مهريه،بهعلتاينکهمشکلخانوادگیحلشده،صرفنظرکند؛

تکليفحقالاجراچهمیباشد؟

پسازابلاغاجرائيه،حقالاجراحتماًوصولمیشودوحقالاجرا

بهعنوانحقوقدولتبامصالحهطرفينياانصرافمتقاضیمنتفی

نمیشود. فقطدررابطهبااجرایمهريه،بهجهتتسهيلمصالحه

زوجين،براساسقانونتنظيمبخشیازمقرراتمالیدولت،چند

سالیاستکهاگرازاجرایمهريهصرفنظرشود،ديگرحقالاجرا

دريافتنمیشود.__

 

 
» موضوعات مطالب سایت «
 
 
مدرسه حقوق ایرانصفحه اصلی || درباره ما || پاسخ به سوالات شما || تماس با ما
feed-image