تغذیه کودک در نگاه قانون

تغذیه کودک در نگاه قانون

بسمه تعالی

چه کسی مسئول تغذیه کودک است ؟

 اشاره : نگهداری کودک ، هم «حق» و هم «تکلیف» پدر  مادر اوست . بی شک «تغذیه» یکی از اولین و مهمترین نیاز کودک برای رشد و نمو جسمی است ، سلامت و حیات کودک به آن بستگی دارد . بنابراین تغذیه کودک در درجه اول به عهده پدر و مادر است . بر اساس قانون که نگهداری و در نتیجه تغذیه کودک تا سن دو سالگی ، هم وظیفه و هم حق مادر است . یعنی مادر از طرفی «باید» از فرزند نگهداری و او را تغذیه کند ، و از سوی دیگر کسی حق ندارد در این مدت کودک را از مادر جدا کند مگر به حکم قانون . چون این حق قانونی مادر است که کودک خود را نگهداری و تغذیه کند .

مگر اینکه این مسئولیت از مادر به علتی مثل جنون یا مشکلات اخلاقی و یا ازدواج مجدد و از طریق قانونی گرفته می شود . البته باید دانست که حضانت فرزند ( اعم از دختر و پسر ) بعد از هفت سالگی به پدر منتقل می شود . البته بعد از هفت سالگی نیز اگر مصلحت کودک اقتضا نماید یا پدر نتواند منافع و مصالح کودک را تامین کند با تشخیص دادگاه فرزند به مادر داده می شود .

2 – اگر پدر و مادر کودک فوت کرده باشند و یا به علتی نتوانند از وی نگهداری کنند ، تکلیف تغذیه و نگهداری از کودک با کیست ؟

پاسخ : در این صورت نگهداری ، هزینه زندگی و تغذیه کودک ، بر عهده اجداد پدری و در صورت عدم  وجود اجداد پدری بر عهده اجداد مادری است . اما درمورد نگهداری هم باید گفت بعد از پدر و مادر این امر در درجه اول به جد پدری کودک میگردد . البته قانونگذار حتی در مواردی که جد پدری هم زنده نباشد ، با وضع مقرراتی درمورد وصی ، قیم و تعیین یکی از نزدیکان دیگر طفل به عنوان سرپرست ، و یا سپردن کودک به مراکز خاص نگهداری توسط دادگاه وضیت کودک را از نگهداری و تغذیه روشن کرده است .

2 – در صورتی که پدر کودک فوت نماید و مادر زنده باشد یا مادر فوت نماید و پدر زنده باشد نگهداری و غذیه کودک با کیست ؟

پاسخ : در صورت فوت هر یک از پدر یا مادر وی نگهداری طفل بر عهده آن که زنده است می باشد و در این مورد در صورت فوت پدر و زنده بودن اجداد پدری و مادر ، مادر طفل مقدم بر اجداد پدری است  و تا زمانی که مادر زنده است کسی نمی تواند طفل را از او بگیرد مگر به حکم قانون . بنابراین پس از فوت پدر حضانت طفل با مادراست . ولی هزینه نگهداری و تغذیه طفل را در صورتی که جد پدری دارای توانایی مالی باشد می توان از او گرفت .

3 – اگر به علت کوتاهی پدر و مادر در تغذیه ، کودک در معرض خطر قرار گیرد چه اتفاقی می افتد ؟

پاسخ : هرچند قانونگذار در این مورد ، به طور مشخص از تغذیه کودک صحبت نکرده است ، اما مقرر نموده است اگر در اثر عدم مواظبت ، سلامتی کودکی که نگهداری او بر عهده پدر و مادر است در معرض خطر قرار گیرد ، دادگاه باید تصمیم لازم را درمورد نگهداری از کودک بگیرد و از آنجا که سلامت جسمی کودک ارتباط مستقیم با تغذیه کودک نیز دارد کوتاهی در تغذیه طفل می تواند عدم مواظبت محسوب شود .

البته قانونگذار بعضی از مصادیق عدم مواظبت را هم برشمرده است :

1 – اعتیاد زیان آور به الکل ، مواد مخدر و قمار .

2 – اشتهار به فساد اخلاق و فحشاء

3 – ابتلا به بیماری های روانی با تشخیص پزشکی قانونی .

4 – سوء استفاده از طفل یا اجبار او به ورود در مشاغل ضد اخلاقی مانند فساد و فحشاء ، تکدی گری و قاچاق .

5 – تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف .

هرچند عدم مواظبت تنها شامل این موادر نمی شود و برای رعایت حقوق کودک هر عمل دیگری را که باعث آسیب به سلامت جسمی ،  و روحی و اخلاقی کودک شود ، می توان ز مصداق های این قانون دانست .

4 – چه کسانی می توانند از دادگاه تقاضا نمایند تا به عدم مواظبت از کودک رسیدگی کند ؟

پاسخ : از آنجایی که کودک آسیب پذیر است و توان دفاع از خود را ندارد بنابراین هر کسی می تواند موارد عدم مواظبت از طفل و در معرض خطر قرار گرفتن او را به دادستان یا نمایندگان وی یا به کلانتری ها و مراجع انتظامی که ضابطان دستگاه قضایی هستند اطلاع دهد و در حال حاضر و به موجب قانون فامیل و نزدیکان کودک ، قیم او و یا دادستان این حق را دارند . به این ترتیب اگر افراد دیگری نیز چنین امری را مشاهده کنند تنها با اطلاع دادن به دادستان می توانند به پیگیری عدم مواظبت از کودک بپردازند . به نظر می رسد در این مورد بهتر است قانونگذار برای تامین منافع کودک مقررات روشنی وضع نمایند تا پدر و مادر هر چه بیشتر احساس مسئولیت نمایند .

5 – اگر در اثر کوتاهی پدر و مادر و یا هر کس دیگری که نگهداری و تغذیه کودک به عهده اوست به کودک آسیبی برسد چه اتفاقی می افتد ؟

پاسخ : هرچند قانونگذار به طور مشخص در مورد تغذیه کودک صحبت نکرده است اما حضانت یا نگهداری کودک شامل تغذیه کودک نیز می شود و با تفسیر قوانین به نفع کودک می توان به این نتیجه رسید که اگر در اثر کوتاهی پدر و مادر و یا هر کس دیگری که نگهداری کودک بر عهده اوست ، آسیبی به کودک برسد و یا فوت کند می توان وی را مورد مجازات بازخواست قرار داد و با توجه به آسیبی که به کودک رسیده است وی را به دیه و مجازاتهای دیگر مقرر در قانون محکوم کرد .

البته هرگاه دادگاه به این نتیجه برسد که در این کوتاهی ها عمدی وجود داشته است و فرد مسئول از روی عمد و با آگاهی از نتیجه عدم تغذیه کودک ، این کار را انجام داده است ، حتی می تواند مجازات قصاص را برای مرتکب در نظر بگیرد . این مساله یعنی قصاص شامل پدر نمی شود لیکن حتی او هم باید دیه ر بپردازد .

6 – آیا مادر موظف است به کودک شیر بدهد ؟

پاسخ : شیر دادن به کودک تکلیف مادر نیست ، لیکن اگر نتوان کودک را به شکل دیگری تغذیه کرد ، مادر باید کودک خود را شیر بدهد . و اگر از این کار امتناع کند دادگاه می تواند با تقاضای قیم و سایر نزدیکان کودک ، مادر را به این کار ملزم و یا تصمیم دیگری بگیرد (مثل سپردن کودک به شیرخوارگاه و یا فردی دیگر) البته باید دانست مادر در مقابل شیر دادن به طفل خود حق دارد از پدر کودک یا ولی قهری او درخواست اجرت کند .

7 – آیا قانونگذار از مادر به خاطر شیردادن و تغذیه کودک حمایت می کند؟

پاسخ : این مساله به قدر ی برای قانونگذار دارای اهمیت بوده است که حتی در قانون اساسی هم به حمایت ازمادران در دوران شیردهی و نگاهداری از فرزندان ، اشاره کرده است . در ایران قوانین متعددی وجود دارد که نشان دهنده حمایت قانونگذار از مادران دارای فرزند خردسال می باشد .

بدین ترتیب و بر اساس قانون مادران شاغل (چه مستخدم دولت ، و چه مشمول قانون کار ) برای سه بار زایمان خود ، 6 ماه مرخصی دارند و تا 24 ماهگی کودک میتواند از روزی یک ساعت مرخصی ( بدن کسر مرخصی استحقاقی ) برای شیردهی استفاده کنند . بر اساس قانون ، امنیت شغلی مادر باید در طول این مدت حفظ شود ، پس نمی توان مادر را در این مدت از کار خود اخراج کرد و یا او را از حقوقش محروم ساخت .

نتیجه :

حضانت (نگهداری) که شامل تغذیه نیز می شود حق کودک است و پدر و مادر موظف هستند فرزند خود را تغذیه کنند تا حیات و سلامتی وی تامین شود و قانونگذار در این مورد از حقوق کودک دفاع می کند زیرا طفل بسیار آسیب پذیر است و توان دفاع از خود را ندارد به همین دلیل باید قانون از او حمایت کند .

 

 

 
» موضوعات مطالب سایت «
 
 
مدرسه حقوق ایرانصفحه اصلی || درباره ما || پاسخ به سوالات شما || تماس با ما
feed-image