به وب سایت رسمی گروه مدرسه حقوق ، خوش آمدید  09122330365

 ضمن تشکر از شما کاربر عزیز که سایت مدرسه حقوق را جهت استفاده از خدمات ما انتخاب نموده اید به اطلاع شما میرسانیم این سایت با هدف ارتقاء سطح اطلاعات حقوقی و رفع نیازها و مشکلات حقوقی شما راه اندازی گشته و در جهت نیل به این هدف و رفع اشکالات موجود و ارائه خدمات بهتر ، رهنمودها و انتقادات و پیشنهادات شما کاربر عزیز را می طلبد . لازم بذکر است در طراحی و ارائه مطالب سعی بر رعایت سادگی و دسترسی آسان به مطالب و مشکلات متداول حقوقی گشته که جامعه بیشتر با آن دست به گریبان است.

تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

ضمنا کاربران محترم  می توانند از طریق قسمت ارتباط با ما و یا از طریق ایمیل این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید و یا gmail.com@ تقاضای خود را در زمینه استفاده از خدمات وکالتی و یا مشاوره حقوقی وکلای مجرب پایه یک دادگستری عضو گروه مدرسه حقوق در تمام نقاط داخل و یا خارج از کشور و نیز در زمینه مهاجرت اعلام نمایند تا در اسرع وقت با ایشان تماس حاصل گردد .

حقوق و تعهدات سهامداران بورس اوراق بهادار

حقوقوتعهداتسهامدارانبورساوراقبهادار

بسمه تعالی

 

اشاره

بورس اوراق بهادار در جهان متجاوز از 400 سال سابقه دارد. قانون تاسیس بورس اوراق بهادار در ایران در سال 1345 به تصویب رسید و سازمان بورس به طور رسمی فعالیت خود را از بهمن ماه 1346 آغاز کرد. جذب پس اندازها و سوق دادن آن به سوی واحدهای اقتصادی و ایجاد امکانات و تسهیلات برای مشارکت عموم مردم در توسعه ی فعالیت های مولد و سهیم شدن در سود آنها از هدف اصلی بورس اوراق بهادار به شمار می رود. از این رو، بورس می تواند اهرم مهمی در کنترل نرخ تورم و افزایش نرخ رشد باشد.

راهنمای واژه:

مجمع عمومی: مجمع عمومی شرکت سهامی که از اجتماع صاحبان سهام تشکیل می شود، صورت واحد ندارد.

هیات مدیره شرکت: از مجمع مدیران شرکت سهامی به هیات مدیره تعبیر می شود که باید متشکل از تعداد مدیرانی باشد که قانونگذار معین کرده است.

سهام با نام: سهام با نام سهامی است که در ورقه راجع به آن نام صاحب سهام قیر شده و یا در دفتر سهام شرکت ثبت شده است.

آورده های نقدی: دست کم 35 درصد از مبلغی که شرکاء تعهد کرده اند باید به صورت وجه نقد باشد. این مبلغ به حسابی که به نام شرکت در شرف تاسیس است در یکی از بانکها واریز می شود. در عمل، ممکن است صاحبان سرمایه تمام یا نصف سرمایه را پرداخت کنند.

موضوع کردن: یک شرکت تجاری است، هم از نظر شکلی و هم از نظر موضوعی و موضوع کردن شرکت می تواند منحصر باشد به یک عمل تجاری یا اعمال تجاری مختلف.

حقوقوتعهداتسهامداران:

یکی از شرایط پذیرش سهام شرکت ها در بورس آن است که به صورت سهامی عام باشد. هر فردی با خرید یک یا چند سهم از سهام شرکت سهامی دارای حقوقی می شود که امکان نقض آن وجود ندارد. در قانون تجارت به حقوق ناشی از مالکیت سهام اشاره شده است که به طور کلی این حقوق به دو دسته ( 1- حقوق مالی 2- حقوق غیرمالی) تقسیم می شود.

-1 حقوقمالیناشیازمالکیتسهامبرچندنوعاست:

الف: حقسهیمشدندرسودشرکت:

اهداف خرید سهام: یکی از اهداف خریداران سهام شرکت آن است که در سود شرکت سهیم شوند. میزان سود هر سهامدار در مجمع عادی سالیانه شرکت تعیین می شود. منظور از سود، سود قابل تقسیم است که شامل موارد زیر می شود:

سود خالص سال مالی شرکت منهای زیان های مالی سال مالی قبل و اندوخته قانونی ( 5 در صد سود خالص هر سال) و سایر اندوخته های اختیاری به علاوه سود قابل تقسیم سال های قبل که تقسیم نشده است. نحوه پرداخت سود قابل تقسیم را نیز، مجمع عمومی تعیین می کند. اگر مجمع عمومی در این خصوص، تصمیمی نگرفته باشد، هیات مدیره شرکت نحوه پرداخت را تعیین خواهد کرد ولی در هر حال پرداخت سود به صاحبان سهام باید ظرف 8 ماه پس از تصمیم مجمع عمومی راجع به تقسیم سود انجام شود.

ب- حقتقدمدرخریدسهامجدیدشرکت:

از آنجا که سهامداران یک شرکت خواهان حفظ حقوق و موقعیت خود در شرکت هستند، انتظار دارند در هنگام افزایش سرمایه و انتشار سهام جدید از سوی شرکت نسبت به سایر خریداران اولویت داشته باشند. به همین دلیل، ابتدا شرکت به سهامداران قبلی خود پیشنهاد فروش سهام می کند. آنها نیز در استفاده و یا صرف نظر کردن از این حق، مختار هستند. اما از آنجا که قیمت پیشنهادی فروش سهام شرکت با قیمت بازار متفاوت است، سهامداران معمولاً از این حق تقدم استفاده می کنند.

حقوقغیرمالی:

حقوق غیرمالی ناشی از مالکیت سهام بر چند نوع است که عبارتند از:

-1 حقرای:

بدیهی ترین حقی که سهامدار در شرکت دارد، حق رای است. سهامدار با استفاده از حق رای خود در مجمع در امور شرکت همچون انتخاب اعضای هیات مدیره و بازرسان شرکت، تغییرات اساسنامه، انحلال شرکت و سایر موارد مشارکت می کند. حق رای سهامداران نسبی است و هرکس تعداد سهام بیشتری داشته باشد، حق رای بیشتری خواهد داشت. حق رای سهامدار می تواند از طریق اعطای وکالت نیز اعمال شود. هیات مدیره با رای اکثریت سهامداران انتخاب می شوند نه اقلیت در نتیجه رای دهنده می تواند آرای خود را به یک نفر بدهد یا آن را بین چند نفر تقسیم کند. بدین ترتیب سهامداران اقلیت نیز می توانند در چنین هیات مدیره ای تاثیرگذار باشند و نماینده ای در هیات مدیره داشته باشند.

-2 حقانتقالسهام:

هر سهامدار، حق انتقال سهام خود به دیگری را دارد. انتقال سهام با نام از طریق امضای دفتر ثبت سهام شرکت از سوی سهامدار یا نماینده قانونی وی انجام می شود. انتقال سهام از یک سهامدار به فرد دیگر در شرکت های سهامی عام، نیازی به موافقت هیات مدیره یا مجمع عمومی ندارد.

-3 حقاطلاع:

حق اطلاع سهامداران از وضعیت شرکت، وسیله ای برای اجرای درست حق رای است. هر سهامدار می تواند از (15 پانزده(  روز قبل از انعقاد مجمع عمومی در مرکز شرکت، به صورت حساب ها مراجعه کند و از ترازنامه، حساب سود و زیان و گزارش عملیات مدیران و گزارش بازرسان رونوشت بگیرد. همچنین، با توجه به اساسنامه شرکت، نوعی قرارداد بین موسسین و سهامداران است که هر یک حق دارند نسخه ای از اساسنامه را دریافت کنند. در برخی موارد نیز شرکت ها از طریق پست و انتشار اطلاعیه یا دعوتنامه در روزنامه های کثیرالانتشار، از سهامداران خود برای تشکیل مجامع عمومی عادی دعوت به عمل می آورند.

-4 تعهداتسهامدار:

تنها تعهد سهامدار در شرکت سهامی، پرداخت مبلغ سهم است و اگر به این تعهد خود عمل کند، به عنوان صاحب سهم تعهد دیگری ندارد. سهامدار هیچ گونه تعهد شخصی در قبال طلبکاران شرکت ندارد و اگر شرکت بنا به دلایلی قادر به پرداخت دیون خود نباشد مسئولیتی متوجه سهامدار نخواهد بود. همچنین تعهدات سهامداران همان است که قبول کرده اند و نمی توان با تغییر اساسنامه تعهد جدیدی بر عهده آنان گذاشت یا تعهدات فعلی آنان را افزایش داد. در این زمینه قانون نیز به صراحت عنوان کرده است که هیچ مجمع عمومی نمی تواند تابعیت شرکت را تغییر دهد و یا هیچ اکثریتی نمی تواند بر تعهدات صاحبان سهام بیفزاید.

افزایشسرمایه:

شرکت ها به دلیل اجرای طرحهای توسعه نیاز به افزایش سرمایه پیدا می کنند. افزایش سرمایه از راههای مختلفی مقدور می شود:

الف- افزایشسرمایهازمحلآوردهنقدیومطالبات:

در این حالت شرکت به دلیل این که سود انباشته کافی ندارد تصمیم می گیرد از محل آورده های نقدی یا مطالبات سهام، افزایش سرمایه خود را انجام دهد. بنابراین شرکت به منظور افزایش سرمایه ابتدا به سهامداران خود این حق را می دهد تا افزایش سرمایه دهند و این حق را به صورت برگه هایی با نام حق تقدم به سهامداران خود اعلام می کند. سهامدار باید پس از دریافت حق تقدم آن را پر کرده و برای شرکت ارسال نماید. در این حالت سهامدار باید به ازای هر سهم جدید مبلغ 1000 ریال (قیمت اسمی سهم) نیز به حساب واریز کند. البته در صورتی که سهامدار مطالباتی از شرکت داشته باشد می تواند از محل مطالبات این مبلغ را نیز پرداخت کند. پس از افزایش سرمایه قیمت جدید سهام را می توان به صورت زیر انجام داد.

نسبتافزایش1+  / (برآوردقیمتجدیدقیمتقدیم +  1000 ) = نسبتافزایش

               قیمت جدید – (1-1/ 20000 + 1=1000 )

ب- افزایشسرمایهازمحلسودانباشتهاندوختهطرحوتوسعه:

در این حالت شرکت به دلیل این که سود انباشته قابل توجهی دارد تصمیم می گیرد از محل سود انباشته افزایش سرمایه خود را انجام دهد. در نهایت شرکت پس از افزایش سرمایه سود سهمی )سهام جایزه( به سهامداران خود پرداخت می کند. پس از افزایش سرمایه برآورد قیمت جدید سهام را می توان به صورت زیر انجام داد:

برآوردقیمتجدید  ) – نسبتافزایش / قیمتقدیم(

  1000  = 1+1/ 2000= قیمت جدید

روندقیمت :

برای این که سهام خریداری شود باید روند قیمت آن در گذشته مورد بررسی و توجه قرار گیرد. به عنوان مثال اگر روند قیمت سهامی که می خواهیم خریداری کنیم در یک دوره ده ساله نوسان زیادی دارد متوجه می شویم بازار سهام این شرکت پایدار و با ثبات نیست.

تعاریفاصطلاحاتکاربردیدربورس:

شاخص قیمت: واحدی است که وسیله ای برای اندازه گیری و مقایسه و سنجش مقدار کالا است.

سهم: قسمتی از سرمایه شرکت سهامی است که مشخص کننده میزان مشارکت، تعهدات و منافع صاحبان آن در شرکت سهامی می باشد.

ورقه سهم: سند قابل معامله ای است که نماینده تعداد سهامی است که صاحب آن در شرکت سهامی دارد. شرکت سهامی: شرکتی است که سرمایه آن به سهام تقسیم شده است و مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی آنها است.

شرکت سهامی عام: شرکتهایی که موسسین آنها قسمتی از سرمایه را از طریق فروش سهام به مردم تامین می کنند.

شرکت سهامی خاص: شرکتهایی که تمام سرمایه آنها در موقع تاسیس توسط موسسین تامین شده است.

بازار اولیه: دارایی هایی که برای اولین بار توسط شرکتها یا دولت عرضه می شود. در این بازار پذیره نویسی می شو.ند و نماد آن در کشور ما بانک است.

بازار ثانویه: دارائیهایی که ابتدا در بازار اولیه مورد معامله قرار گرفته است، در بازار ثانویه مورد معامله مجدد قرار می گیرند و نماد آن در کشور ما بورس است یعنی در بورس شرکتی تاسیس نمی شود و فقط سهام شرکت های پذیرفته مورد معامله قرار می گیرد.

انواعدارایی:

الف- دارایی واقعی: دارایی که نیازی از نیازهای ما را برطرف می کند و یا مطلوبیتی برای ما ایجاد می کند.(مانند خانه)

ب- دارایی مالی: دارایی است که به ذات خودش دارای ارزش نیست و ارزش آنها به پشتوانه ارزش و دارایی واقعی است که دارایی مالی براساس آن صادر شده است.

قیمت اسمی: قیمت اولیه سهم در بازار اولیه است.

سال مالی: عبارت است از یک سال که ابتدای آن شروع فعالیت مالی و انتهای آن پایان فعالیت مالی است و ممکن است با سال شمسی منطبق باشد.

شاخص: وسیله ای است برای اندازه گیری و مقایسه و سنجش پدیده هایی که دارای ماهیت مشخص و حداقل یک خاصیت مشخص کننده اند. بنابراین بر مبنای شاخص می توان تغییرات ایجاد شده در متغیرهای معینی را در طول مقطع زمانی مشخص اندازه گیری و مورد بررسی قرار داد.

مجمععمومیعادیسالیانه:

مجمع عمومی شرکت سهامی از اجتماع صاحبان سهام تشکیل می شود. در این مجمع حضور دارندگان حداقل بیش از نصف سهامی که حق رای دارند ضروری است. تصمیمات همواره با اکثریت نصف به علاوه یک آراء حاضر در جلسه رسمی معتبر خواهد بود مگر در مورد انتخاب مدیران و بازرسان که اکثریت نسبی کافی نباشند. این مجمع سالی یک بار برگزار می شود و فاصله دعوت و تشکیل مجمع حداقل ده روز و حداکثر چهل روز می باشد.

مجمععمومیفوقالعادهواختیاراتآن:

در این مجمع دارندگان بیش از نصف سهامی که حق رای دارند باید حاضر باشند و تصمیمات مجمع همواره به اکثریت دو سوم آراء حاضر در جلسه رسمی معتبر خواهد بود. اختیارات مجمع شامل اصلاح یا تغییر موارد اساسنامه، کاهش یا افزایش سرمایه انحلال شرکت می باشد.

اندوخته قانونی: هیات مدیره مکلف است هر سال 5% از سود خالص شرکت را با عنوان اندوخته قانونی موضوع کند. همین که اندوخته قانونی به ده درصد سرمایه شرکت رسید موضوع کردن آن اختیاری است. ارزش ویژه سهم: عبارت است از حاصل تقسیم حقوق صاحبان سهام بر تعداد کل سهام عادی شرکت.

حقوق صاحبان سهام: شامل سرمایه شرکت، اندوخته قانونی، اندوخته طرح و توسعه، اندوخته احتیاطی و سود انباشته می باشد.

افزایش سرمایه: عبارت است از تجزیه سهام شرکتها به طوری که نفع سهامداران قبلی تامین گردد.

افزایش سرمایه به روش جایزه: افزایش سرمایه و سهام از محل اندوخته های شرکت است که بدون پرداخت پول توسط شرکتها صورت می گیرد.

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودارگردشخریدوفروشسهامدربورساوراقبهادار

 

 

 

 

 

 

 

           
   
 
     
 
   
 
     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فر

 

 

 

 

                   
     
 
     
 
   
 
     
 
     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پرسش: مزایای خرید سهام چیست؟

پاسخ: وقتی شخص سهام شرکتی را خریداری کند، سهامدار آن شرکت محسوب می شود و دارای حقوقی در آن شرکت خواهد بود که مهمترین آن دادن رای برای انتخاب اعضای هیات مدیره به منظور اداره ی شرکت و دریافت سود سهام و مزایای سالانه و حق خرید سهام جدید در مواقع افزایش سرمایه است. افزون بر این معمولاً خرید سهام از نظر حفظ ارزش سرمایه در جهت عکس تورم عمل می کند، یعنی هر چه ارزش پول کمتر می شود، ارزش سهام افزایش می یابد.

پرسش: با چه بودجه ای می توان سهام خرید؟

پاسخ: در خرید سهام محدودیتی وجود ندارد و هرکس می تواند از یک سهم تا هر تعدادی که مایل باشد، سهام خریداری نماید.

پرسش: آیا می توان برای فرزندان صغیر یا افراد تحت تکفل سهام خرید؟

پاسخ: بله، در این زمینه هیچ گونه محدودیتی وجود ندارد.

پرسش: قیمت یک سهم تحت تاثیر چه عواملی است؟

پاسخ: قیمت سهم غالباً تحت تاثیر دو گروه از عوامل است: عامل درونی یعنی وضعیت شرکتهایی که سهام آنها در بورس مورد معامله قرار می گیرد. عوامل بیرونی که غالباً شرکتها بر آن کنترلی ندارند مانند عوامل اقتصادی و سیاسی در جامعه.

پرسش: آیا سهام تمام شرکت ها در بورس مورد معامله قرار می گیرد؟

پاسخ: خیر، اولاً شرکت ها باید به صورت سهامی عام باشند و دوم این که قیمت آنها در فهرست نرخ های بورس اوراق بها دارد درج شده باشد.

پرسش: سهامدار در مجامع عمومی عادی وفوق العاده شرکت ها از چه حقوقی برخوردار است؟

پاسخ:

الف- در مجامع عمومی عادی، سهامدار می تواند در زمینه ی تصویب صورت های مالی سالیانه اظهار نظر و اعلام رای نماید.

ب- در مجامع عمومی فوق العاده، سهامدار می تواند نسبت به چگونگی افزایش سرمایه، مقدار آن و منابع تامین آن از طریق آورده ی نقدی، سهام جایزه و تبدیل مطالبات سهامداران اظهارنظر نماید.

پرسش: سهامداران چگونه سود سهام خود را دریافت می کنند؟

پاسخ: پس از پایان سال مالی و تشکیل مجمع عمومی، طبق قانون تجارت، شرکت ها موظف به پرداخت سود سهم مصوب مجمع ظرف هشت ماه از تاریخ تصویب هستند حتی در صورتی که که صاحب سهم اقدام به فروش سهم بعد از برگزاری مجمع کند، مستحق دریافت سود سهام فروش رفته خواهد بود.

 

 

 
» موضوعات مطالب سایت «
 
 
مدرسه حقوق ایرانصفحه اصلی || درباره ما || پاسخ به سوالات شما || تماس با ما
feed-image