به وب سایت رسمی گروه مدرسه حقوق ، خوش آمدید  09122330365

 ضمن تشکر از شما کاربر عزیز که سایت مدرسه حقوق را جهت استفاده از خدمات ما انتخاب نموده اید به اطلاع شما میرسانیم این سایت با هدف ارتقاء سطح اطلاعات حقوقی و رفع نیازها و مشکلات حقوقی شما راه اندازی گشته و در جهت نیل به این هدف و رفع اشکالات موجود و ارائه خدمات بهتر ، رهنمودها و انتقادات و پیشنهادات شما کاربر عزیز را می طلبد . لازم بذکر است در طراحی و ارائه مطالب سعی بر رعایت سادگی و دسترسی آسان به مطالب و مشکلات متداول حقوقی گشته که جامعه بیشتر با آن دست به گریبان است.

تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

ضمنا کاربران محترم  می توانند از طریق قسمت ارتباط با ما و یا از طریق ایمیل این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید و یا gmail.com@ تقاضای خود را در زمینه استفاده از خدمات وکالتی و یا مشاوره حقوقی وکلای مجرب پایه یک دادگستری عضو گروه مدرسه حقوق در تمام نقاط داخل و یا خارج از کشور و نیز در زمینه مهاجرت اعلام نمایند تا در اسرع وقت با ایشان تماس حاصل گردد .

احكام تنصيف ديه زن

 

احكام تنصيف ديه زن

متن سئوال

 

در مورد قاعده‌ تنصيف‌ ديه‌ زن‌ زماني‌ كه‌ به‌ ثلث‌ ديه‌ مرد مسلمان‌ برسد موضوع‌ ماده‌ 301قانون‌ مجازات‌ اسلامي ، مخصوص‌ ديه‌ يك‌ عضو است‌ و يا چنانچه‌ در اثر فعل‌ واحد و در يك‌ زمان‌ مانندتصادف‌ رانندگي‌ زن‌ از اعضاي‌ مختلف‌ مصدوم‌ و مجروح‌ گردد كه‌ ديه‌ هريك‌ از اعضا كمتر از ثلث‌ ديه كامل‌ لكن‌ مجموع‌ ديات‌ زن‌ مصدومه‌ بالغ‌ بر ثلث‌ باشد نيز قابل‌ اعمال‌ و اجراست ؟
به‌ عبارت‌ ديگر در جايي‌ كه‌ ديه‌ يك‌ عضو كمتر از ثلث‌ ديه‌ كامل‌ و ديه‌ مجموع‌ اعضاي‌ مصدومه‌ به ثلث‌ ديه‌ كامل‌ برسد ديه‌ مذكور تنصيف‌ مي گردد يا خير؟
به‌ هرحال‌ نظر فقهاي‌ عظام‌ در اين‌ مورد اجماعي‌ است‌ يا محل‌ اختلاف‌ است ؟

 

 

 

متن پاسخ

 

کار تحقيقي از : علي محمدي جوركويه, دكتر حسين قشقايي
-----------------------------
درخصوص‌ سؤال‌ نخست‌ كه‌ بيان‌ مي دارد هرگاه‌ چند عضو زن‌ در يك‌ زمان‌ در اثر فعل‌ واحد مصدوم‌ گرددو ديه‌ هريك‌ از اعضا كمتر از ثلث‌ ديه‌ كامل‌ شده‌ اما مجموع‌ ديات‌ اعضا بالغ‌ بر ثلث‌ شود آيا در اين‌ صورت‌ نيزديه‌ زن‌ تنصيف‌ مي گردد يا خير؟ به‌ استحضار مي رساند در اين‌ خصوص‌ دو نظريه‌ مطرح‌ است :
نظريه‌ اول : آن‌ كه‌ اگر جراحات‌ وارد شده‌ بر زن‌ با يك‌ ضربه‌ واقع‌ شده‌ باشد ديه‌ مجموع‌ اعضا محاسبه مي شود كه‌ اگر بيش‌ از ثلث‌ ديه‌ كامل‌ بود تنصيف‌ مي گردد.1
در دليل‌ بر اين‌ ديدگاه‌ مي توان‌ گفت : با يك‌ ضربه ، جنايت‌ روي‌ آن‌ زن‌ واقع‌ شده‌ است‌ گرچه‌ چند عضو باهم‌ مجروح‌ شده‌ باشند و ديه‌ همه‌ جراحت ها به‌ واسطه‌ همان‌ جنايت‌ و ضربه‌ واحد در يك‌ زمان‌ بر عهده‌ جاني مي آيد كه‌ با تحقق‌ ديه ، احكام‌ مربوط آن‌ از جمله‌ تنصيف ، شكل‌ مي گيرد.
روايات : برخي‌ از رواياتي‌ كه‌ حكم‌ به‌ تنصيف‌ ديه‌ زن‌ هنگامي‌ كه‌ به‌ ثلث‌ ديه‌ كامل‌ برسد، كرده اند،عموميت‌ داشته‌ و اين‌ مورد را دربرمي گيرد به‌ ويژه‌ روايت‌ ابان‌ بن‌ تغلب‌ كه‌ در فراز بعدي‌ آن‌ را مي آوريم .
در اين‌ روايات‌ عبارت‌ «جراحات‌ النساء» و «جراحه‌ المرأه » عموم‌ و اطلاق‌ داشته‌ و مورد سؤال‌ رادربرمي گيرند.
جمع‌ ميان‌ روايات : دليل‌ ديگر بر اين‌ نظريه‌ جمع‌ ميان‌ دودسته‌ از روايات‌ است‌ به‌ اين‌ بيان‌ كه‌ :از برخي‌ ازروايات‌ فهميده‌ مي شود كه‌ اصل‌ كلي‌ بر آن‌ است‌ كه‌ ديه‌ زن‌ نصف‌ ديه‌ مرد است‌ و در روايات‌ ديگر و پيش‌ ازثلث‌ ديه ، ديه‌ مرد و زن‌ را مساوي‌ و پس‌ از آن‌ ديه‌ زن‌ را نصف‌ ديه‌ مرد قرار داده‌ است .
برخي‌ از روايات‌ دسته‌ نخست‌ عبارتند از:
ـ عن‌ ابي‌ مريم‌ قال‌ سألت‌ اباجعفر (ع ) عن‌ جراحه‌ المرأه‌ قال : فقال : علي‌ النصف‌ من‌ جراحه‌ الرجل‌ فمادونها. 2
ـ عن‌ عبدالله‌ بن‌ مسكان‌ عن‌ ابي‌ عبدالله‌ (ع ) في‌ حديث‌ قال : ديه‌ المرأه‌ نصف‌ ديه‌ الرجل .3
ـ عن‌ ابي‌ مريم‌ عن‌ ابي‌ جعفر (ع ): قال : جراحات‌ النساء علي‌ النصف‌ من‌ جراحات‌ الرجال‌ في‌ كل‌ شي ء.4
برخي‌ از روايات‌ دسته‌ دوم‌ عبارتند از:
در صحيحه‌ جميل‌ آمده‌ است : «قال : سألت‌ ابا عبدالله‌ (ع ) عن‌ المرأه‌ بينها و بين‌ الرجل‌ قصاص ؟ قال : نعم في‌ الجراحات‌ حتي‌ تبلغ‌ الثلث‌ سواء، فاذا بلغت‌ الثلث‌ سواء ارتفع‌ الرجل‌ و سفلت‌ المرأه ...».5
مشايخ‌ سه‌ گانه‌ (شيخ‌ صدوق ، شيخ‌ كليني‌ و شيخ‌ طوسي ) از ابان‌ بن‌ تغلب‌ نقل‌ كرده اند كه‌ او مي گويد به امام‌ صادق‌ (ع ) عرض‌ كردم‌ چه‌ مي فرماييد درباره‌ مردي‌ كه‌ يك‌ انگشت‌ زني‌ را قطع‌ نمايد، ديه‌ آن‌ چه‌ مقداراست ؟ فرمود: ده‌ شتر. گفتم ، اگر دو  انگشت‌ را قطع‌ كند؟ فرمود: بيست‌ شتر. گفتم‌ اگر سه‌ تا را قطع‌ كند؟ فرمود:سي‌ شتر. گفتم‌ اگر چهار تا را قطع‌ كند؟ فرمود: بيست‌ شتر، من‌ ـ از روي‌ تعجب‌ ـ گفتم‌ سبحان‌ الله € سه‌ تا را قطع كند ديه‌ آن‌ سي‌ شتر است‌ و اگر چهار تا انگشت‌ را قطع‌ كند ديه‌ آن‌ بيست‌ شتر مي شود؟ ما در عراق‌ كه‌ بوديم چنين‌ مطلبي‌ را شنيديم ، از گوينده‌ آن‌ تبري‌ جستيم‌ و گفتيم‌ اين‌ امر از افكار شيطاني‌ است . امام‌ فرمود: اي‌ ابان آرام‌ باش‌ اين‌ حكم‌ رسول‌ خدا است . ديه‌ زن‌ با مرد مساوي‌ است‌ تا آن‌ كه‌ به‌ ثلث‌ ديه‌ (كامل ) برسد پس‌ زماني كه‌ ديه‌ به‌ ثلث‌ برسد به‌ نصف‌ برمي گردد. اي‌ ابان‌ تو بر من‌ با قياس‌ حجت‌ مي آوري‌ و سنت‌ اگر مورد قياس‌ واقع شود دين‌ از بين‌ مي رود.
در نتيجه‌ در جمع‌ ميان‌ اين‌ دو دسته‌ روايات‌ مي توان‌ گفت : روايات‌ دسته‌ دوم ، روايات‌ دسته‌ اول‌ راتخصيص‌ مي زند6 بدين‌ معنا كه‌ در تمام‌ موارد، ديه‌ زن‌ نصف‌ ديه‌ مرد است‌ مگر آن‌ كه‌ ديه‌ زن‌ كمتر از ثلث‌ ديه كامل‌ باشد كه‌ در اين‌ حالت‌ ديه‌ زن‌ با ديه‌ مرد مساوي‌ است‌ و نيتجه‌ ديگري‌ كه‌ از اين‌ جمع‌ گرفته‌ مي شود آن است‌ كه‌ هرگاه‌ در مورد خاصي‌ ترديد كنيم‌ كه‌ از موارد خاص‌ است‌ تا از عالم‌ استفتا شود گفته‌ مي شود آن‌ موردتحت‌ عام‌ باقي‌ بوده‌ و موارد استثنا شده‌ تنها مواردي‌ را كه‌ به‌ طور يقيني‌ استثنا شده اند در برمي‌ گيرد و درموضوع‌ بحث ، مواردي‌ كه‌ ديه‌ به‌ چند عضو تعلق‌ گرفته‌ باشد، ديه‌ هر عضو از زن‌ كه‌ به‌ تنهايي‌ مجروح‌ شده باشد به‌ طور حتم‌ داخل‌ در استثنا و خاص‌ قرار دارد و درخصوص‌ ديه‌ مجموع‌ چندعضو از او ترديد وجود داردكه‌ آيا در خاص‌ و استثنا داخل‌ است‌ يا خير كه‌ در اين‌ صورت‌ حكم‌ مي شود اين‌ مورد تحت‌ عام‌ باقي‌ بوده‌ وهمان‌ حكم‌ كلي‌ تنصيف‌ ديه‌ درباره‌ آن‌ جاري‌ مي شود از اين‌ رو اگر مجموع‌ ديه‌ چند جراحت‌ زن‌ به‌ ثلث‌ ديه كامل‌ رسيد تنصيف‌ مي شود.
فتاواي‌ زير مؤيد نظريه‌ اول‌ است‌ كه‌ بايد مجموع‌ صدمات‌ محاسبه‌ شود كه‌ اگر به‌ بيش‌ از ثلث‌ ديه‌ رسيد،تنصيف‌ مي شود:

 

سؤال
با توجه‌ به‌ اين‌ كه‌ ديات‌ اعضا در زن‌ و مرد مساوي‌ است‌ و زماني‌ كه‌ ديه‌ زن‌ به‌ بيشتر از ثلث برسد به‌ نصف‌ تقليل‌ مي يابد. حكم‌ فروض‌ مختلف‌ ذيل‌ را بفرماييد:
الف . در صورتي‌ كه‌ جنايت‌ بر يك‌ عضو با يك‌ ضربه‌ وارد شده‌ و صدمات‌ متعدد وارد شده‌ كه مجموع‌ مازاد بر ثلث‌ است .
ب . در صورتي‌ كه‌ بر يك‌ عضو با جنايات‌ متعدد صدمه‌ وارد شده‌ است ; ولي‌ همه‌ در يك‌ عضومي باشد و مجموع‌ ديات‌ بيش‌ از ثلث‌ ديه‌ است ؟
ج . در صورتي‌ كه‌ با يك‌ ضربه‌ جنايت‌ متعدد بر اعضاي‌ متعدد وارد شده‌ است‌ و مجموع‌ ديات مقدره‌ بيشتر از ثلث‌ است . (براي‌ مثال : در يك‌ تصادم‌ رانندگي ، پا، دست ، جمجمه‌ و لگن‌ شخصي شكسته‌ است ).
د. در صورتي‌ كه‌ با ضربات‌ متعدد جنايات‌ متعدد به‌ اعضاي‌ مختلف‌ وارد ساخته‌ است ، مجموع افزون‌ از ثلث‌ است ؟ (براي‌ مثال : با يك‌ ضربه‌ دست‌ شخصي‌ را شكسته ، بعدا با ضربه‌ ديگري‌ پاي‌ وي را شكسته‌ است‌ و سپس‌ جمجمه‌ وي‌ را مورد ضرب‌ قرار داده‌ و شكسته‌ است ).

 

آيت‌ الله‌ العظمي‌ لطف‌ الله‌ صافي‌ گلپايگاني
«در تمام‌ چهار صورت‌ مذكور اگر تمام‌ جراحات‌ در يك‌ واقعه‌ ولو به‌ ضربات‌ متعدده‌ باشد و به‌ ثلث‌ برسدديه‌ زن‌ نصف‌ ديه‌ مرد است‌ والله‌ العالم .»7

 

سؤال
اولا: قاعده‌ كليه اي‌ است‌ در ديات‌ زن‌ كه‌ برابر مرد است‌ تا به‌ ثلث‌ ديه‌ كامله‌ برسد و در بعض روايات‌ آن‌ ذكر تساوي‌ موضحه‌ هم‌ شده‌ است ، ثانيا: قاعده‌ ديگري‌ است‌ در كسر استخوان‌ و رض‌ و فك و موضحه‌ آن‌ كه‌ به‌ نسبت‌ ديه‌ عضو ذكر ديه‌ شده‌ است‌ كه‌ ظاهر آن‌ ديه‌ عضو بر حسب‌ ديه‌ شخص مجني عليه‌ مي باشد و همينطور در مواردي‌ ربع‌ ديه‌ عضو و امثال‌ آن‌ گفته‌ شده‌ است‌ درنتيجه‌ درموارد كمتر از ثلث ، حاصل‌ دو قاعده‌ متفاوت‌ مي شود كداميك‌ مقدم‌ است ، مثلا بنابر قاعده‌ اول‌ شكستگي استخوان‌ بازوي‌ زن‌ يك‌ درهم‌ ديه‌ كامله‌ مرد است‌ و بنابر قاعده‌ دوم‌ يك‌ بيستم‌ ديه‌ كامله‌ مرد مي شود؟

 

آيت‌ الله‌ العظمي‌ سيد محمدرضا گلپايگاني‌ (ره )
«ديه‌ زن‌ تا به‌ ثلث‌ ديه‌ كامله‌ نرسيده‌ با ديه‌ مرد برابر است‌ و وقتي‌ به‌ ثلث‌ ديه‌ كامله‌ رسيد، ديه‌ زن برمي گردد به‌ نصف‌ و هر عضو جداگانه‌ ملاحظه‌ نمي شود.8»
لازم‌ به‌ توضيح‌ است‌ آيت‌ الله‌ صافي‌ گلپايگاني‌ ملاك‌ را وحدت‌ واقعه‌ مي داند ولو اين‌ كه‌ به‌ ضربات‌ متعددباشد.
نظريه‌ دوم : آن‌ است‌ كه‌ اگر با يك‌ ضربه‌ چند جراحت‌ به‌ زني‌ وارد شده‌ باشد ديه‌ هريك‌ از آنها به‌ تنهايي بايد مورد ملاحظه‌ قرار گيرد كه‌ اگر ديه‌ هر يك‌ از آنها از ثلث‌ بيشتر شد تنصيف‌ مي گردد و نبايد ديه‌ مجموع اعضا را با هم‌ مورد نظر قرار داد.
براي‌ ارائه‌ دليل‌ بر اين‌ ديدگاه‌ مي توان‌ گفت : مراد از عباراتي‌ همچون‌ «جراحات‌ النساء» و «جراحه‌ المرأه »اسم‌ جنس‌ از جراحت‌ است‌ گرچه‌ با لفظ جمع‌ به‌ كار رفته‌ باشد به‌ تعبير ديگر منظور از اين‌ عبارات ، جراحت مربوط به‌ زن‌ است‌ كه‌ موجب‌ ديه‌ مي شود. و همينطور منظور از «ديه المرأه » آن‌ ديه اي‌ است‌ كه‌ به‌ زن‌ تعلق مي گيرد.
به‌ عبارت‌ ديگر روايات‌ مذكور در نظريه‌ اول ، در مقام‌ بيان‌ اصل‌ حكم‌ ديه‌ زن‌ هستند و لذا نمي توان‌ ازعبارت‌ «ديات‌ المرأه » استفاده‌ كرد.
آنچه‌ از متون‌ روايي‌ و فقهي‌ مي توان‌ به‌ دست‌ آورد آن‌ است‌ كه‌ ملاك‌ در تعلق‌ ديه‌ ورود جنايت‌ است‌ يعني در موردي‌ اگر جنايتي‌ تحقق‌ پيدا كرد ديه‌ نيز لازم‌ مي شود و از سوي‌ ديگر ملاك‌ در تعدد وحدت‌ جنايت ، تحقق جنايت‌ در چند عضو يا يك‌ عضو نيست‌ بلكه‌ معيار صدق‌ عرفي‌ جنايت‌ بر هر جراحتي‌ است‌ كه‌ چه‌ بسا در يك عضو چند جنايت‌ وارد شود و همچنين‌ معيار در تعدد جنايت‌ وجود چند ضربه‌ نمي باشد بلكه‌ اگر در اثر يك ضربه‌ در چند محل‌ جراحت‌ سخت‌ وارد شود در عرف‌ گفته‌ مي شود چند جنايت‌ بر شخص‌ وارد شده‌ است ،درنتيجه‌ با تحقق‌ هر جنايت ، به‌ طور قهري‌ ديه‌ مربوط به‌ آن‌ بر عهده‌ جاني‌ مي آيد و با تحقق‌ ديه ، احكام‌ مربوطبه‌ آن‌ نيز محقق‌ مي شود كه‌ از جمله‌ آنها تنصيف‌ ديه‌ زن‌ در بيش‌ از ثلث‌ است . بنابراين‌ چنانچه‌ در اثر ضربه واحد، چند جنايت‌ تحقق‌ پيدا كند، پيرو آن‌ چند ديه‌ محقق‌ مي شود و حكم‌ هر ديه‌ جداي‌ از ديگري‌ بوده‌ و به طور مستقل‌ موضوع‌ براي‌ حكم‌ تنصيف‌ واقع‌ مي شود.
فتاواي‌ ذيل‌ حاكي‌ از پذيرش‌ نظريه‌ دوم‌ در موضوع‌ بحث‌ تنصيف‌ ديه‌ زن‌ مي باشد:

 

سؤال
جراحات‌ وارده‌ بر زن‌ در صورتيكه‌ در يك‌ تصادف‌ اتفاق‌ افتاده‌ مثلا در برخورد با ماشين‌ اتفاق افتاده‌ چه‌ موجب‌ ديه‌ باشد يا ارش‌ يا هردو، يكجا حساب‌ مي شود و اگر مجموع‌ به‌ ثلث‌ ديه‌ مرد برسد به نصف‌ برمي گردد؟

 

آيت‌ الله‌ العظمي‌ محمدعلي‌ اراكي‌ (ره )
«هريك‌ جداگانه‌ حساب‌ مي شود.9»

 

سؤال
ديه‌ جراحت هاي‌ زن‌ كه‌ درصورت‌ به‌ ثلث‌ رسيدن‌ نصف‌ مي شود آيا مجموع‌ جراحتها منظور است يا يك‌ جراحت‌ و در اين‌ خصوص‌ آيا بايد ارش‌ را نيز محاسبه‌ كرد يا خير؟

 

آيت‌ الله‌ العظمي‌ سيد علي‌ خامنه اي
«ميزان‌ وحدت‌ و تعدد جراحت‌ وارده‌ بر اعضاء است‌ مثلا اگر با ايراد جرح‌ متعدد چشم‌ را كور و گوش‌ را كرو دست‌ را شل‌ كند و مجموع‌ ديات‌ زائد بر ثلث‌ ديه‌ مرد باشد تنصيف‌ نمي شود. تنصيف‌ راجع‌ به‌ خصوص ديات‌ مقدره‌ است .»10

 

سؤال
با توجه‌ به‌ اين‌ كه‌ ديات‌ اعضا در زن‌ و مرد مساوي‌ است‌ و زماني‌ كه‌ ديه‌ زن‌ به‌ بيشتر از ثلث برسد به‌ نصف‌ تقليل‌ مي يابد، حكم‌ فروض‌ مختلف‌ ذيل‌ را بفرماييد:
الف . در صورتي‌ كه‌ جنايت‌ بر يك‌ عضو با يك‌ ضربه‌ وارد شده‌ و صدمات‌ متعدد وارد شده‌ كه مجموع‌ مازاد بر ثلث‌ است .
ب . در صورتي‌ كه‌ بر يك‌ عضو با جنايات‌ متعدد صدمه‌ وارد شده‌ است ; ولي‌ همه‌ در يك‌ عضومي باشد و مجموع‌ ديات‌ بيش‌ از ثلث‌ ديه‌ است ؟
ج . در صورتي‌ كه‌ با يك‌ ضربه‌ جنايت‌ متعدد بر اعضاي‌ متعدد وارد شده‌ است‌ و مجموع‌ ديات مقدره‌ بيشتر از ثلث‌ است . (براي‌ مثال : در يك‌ تصادم‌ رانندگي ، پا، دست ، جمجمه‌ و لگن‌ شخصي شكسته‌ است ).
د. در صورتي‌ كه‌ با ضربات‌ متعدد جنايات‌ متعدد به‌ اعضاي‌ مختلف‌ وارد ساخته‌ است ، مجموع افزون‌ از ثلث‌ است ؟ (براي‌ مثال : با يك‌ ضربه‌ دست‌ شخصي‌ را شكسته ، بعدا با ضربه‌ ديگري‌ پاي‌ وي را شكسته‌ است‌ و سپس‌ جمجمه‌ وي‌ را مورد ضرب‌ قرار داده‌ و شكسته‌ است ).11

 

آيت‌ الله‌ العظمي‌ محمد فاضل‌ لنكراني
«الف . در فرض‌ سؤال‌ ديه‌ تنصيف‌ مي شود.
ب . اگر صدمات‌ و جراحات‌ در اثر ضربات‌ متعدد كه‌ عرفا دو مرتبه‌ محسوب‌ مي شود وارد شده‌ باشد، ديه هريك‌ مستقلا محسوب‌ مي شود و مجموع‌ ملاك‌ نيست .
ج‌ و د. هركدام‌ مستقلا محاسبه‌ مي شود.1382/1/16»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ ناصر مكارم‌ شيرازي
«الف . در صورت‌ تعدد صدمات‌ هريك‌ جداگانه‌ محسوب‌ مي شود.
ب‌ و د. در تمام‌ اين‌ سه‌ صورت‌ هريك‌ جداگانه‌ محاسبه‌ مي شود.
هميشه‌ موفق‌ باشيد.1382/1/4»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ حسين‌ نوري‌ همداني
«الف . در اين‌ فرض‌ ديه‌ تنصيف‌ مي شود.
ب . در اين‌ صورت‌ نيز تنصيف‌ مي شود.
ج . هر عضو علي حده‌ حساب‌ مي شود.
د. در اين‌ صورت‌ نيز هر عضو علي حده‌ حساب‌ مي شود. 1381/12/27»
بررسي :
در اين‌ جا ممكن‌ است‌ گفته‌ شود آنچه‌ از روايات‌ درباره‌ تنصيف‌ ديه‌ زن‌ برمي آيد آن‌ است‌ كه‌ موضوع‌ آن ،ديه‌ زن‌ است‌ نه‌ ديه‌ عضو يا ديه‌ عضوهاي‌ او و يا حتي‌ ديه‌ جراحتهاي‌ او به‌ تعبير ديگر موضوع‌ حكم‌ تنصيف ديه ، ديه اي‌ است‌ كه‌ به‌ زن‌ تعلق‌ گرفته‌ و مربوط به‌ زن‌ مي شود كه‌ اگر در چند دفعه‌ در زمانهاي‌ مختلف‌ چندجراحت‌ به‌ زن‌ وارد شود در هر بار به‌ طور مستقل‌ گفته‌ مي شود ديه‌ زن‌ فلان‌ مقدار است‌ و اگر در اثر يك‌ ضربه در زمان‌ واحد چند جراحت‌ وارد شود، به‌ مجموع‌ ديه‌ جراحت ها، گفته‌ مي شود «ديه‌ زن » و در حكم‌ به‌ تنصيف نيز موضوع‌ «ديه‌ زن » بوده‌ و در اين‌ جا مجموع‌ ديه ها، عنوان‌ «ديه‌ زن » پيدا كرده‌ است . در عين‌ حال‌ ممكن‌ است گفته‌ شود عنوان‌ «ديه‌ زن » جنبه‌ تقييدي‌ ندارد و در جنايت ها ديه‌ (به‌ طور مطلق ) ثابت‌ مي شود نه‌ ديه‌ زن‌ و ياديه اعضاي‌ زن . بدين‌ معنا كه‌ هرجا و به‌ هرصورتي‌ ديه اي‌ محقق‌ شد احكام‌ مربوط به‌ آن‌ كه‌ از جمله‌ آنهاتنصيف‌ باشد نيز محقق‌ مي شود و در نتيجه‌ در موردي‌ كه‌ جراحات‌ متعدد در آن‌ واحد ايجاد شده‌ باشد در مقام ثبوت‌ براي‌ هر جراحت‌ ديه اي‌ محقق‌ مي شود و به‌ واسطه‌ اصل‌ تطابق‌ مقام‌ اثبات‌ با مقام‌ ثبوت ، در هر جراحت ديه‌ آن‌ ثابت‌ مي شود و با تحقق‌ عنوان‌ ديه ، حكم‌ آن‌ نيز مي آيد و اضافه‌ ديه‌ به‌ عضو يا شخص‌ نمي تواند ماهيت آن‌ را تغيير دهد.
نتيجه :
1 ـ در مجموعه‌ نظرات‌ مطرح‌ شده‌ نظريه‌ دوم‌ در بين‌ مراجع‌ فعلي‌ از طرفداران‌ بيشتري‌ برخوردار بوده‌ وتنها يكي‌ از فقهاي‌ معاصر موافق‌ با نظريه‌ اول‌ مي باشد.
2 ـ در صورتي‌ كه‌ صدمات‌ وارده‌ در اثر ضربات‌ متعدد بر اعضاي‌ زن‌ وارد شده‌ باشد مسلما ديه‌ هر عضوجداگانه‌ محاسبه‌ شده‌ و حكم‌ تنصيف‌ جاري‌ مي گردد.

 

 
» موضوعات مطالب سایت «
 
 
مدرسه حقوق ایرانصفحه اصلی || درباره ما || پاسخ به سوالات شما || تماس با ما
feed-image