به وب سایت رسمی گروه مدرسه حقوق ، خوش آمدید  09122330365

 ضمن تشکر از شما کاربر عزیز که سایت مدرسه حقوق را جهت استفاده از خدمات ما انتخاب نموده اید به اطلاع شما میرسانیم این سایت با هدف ارتقاء سطح اطلاعات حقوقی و رفع نیازها و مشکلات حقوقی شما راه اندازی گشته و در جهت نیل به این هدف و رفع اشکالات موجود و ارائه خدمات بهتر ، رهنمودها و انتقادات و پیشنهادات شما کاربر عزیز را می طلبد . لازم بذکر است در طراحی و ارائه مطالب سعی بر رعایت سادگی و دسترسی آسان به مطالب و مشکلات متداول حقوقی گشته که جامعه بیشتر با آن دست به گریبان است.

تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

ضمنا کاربران محترم  می توانند از طریق قسمت ارتباط با ما و یا از طریق ایمیل این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید و یا gmail.com@ تقاضای خود را در زمینه استفاده از خدمات وکالتی و یا مشاوره حقوقی وکلای مجرب پایه یک دادگستری عضو گروه مدرسه حقوق در تمام نقاط داخل و یا خارج از کشور و نیز در زمینه مهاجرت اعلام نمایند تا در اسرع وقت با ایشان تماس حاصل گردد .

تصادف در حين تعليم رانندگي و مسؤوليت راننده تحت تعليم

 

تصادف در حين تعليم رانندگي و مسؤوليت راننده تحت تعليم

متن سئوال

 

شخصي‌ تحت‌ تعليم‌ رانندگي‌ بوده‌ كه‌ با وسيله‌ نقليه‌ ديگري‌ تصادف‌ نموده‌ و از نظر افسركاردان‌ فني‌ مقصر مي باشد، آيا شخصي‌ كه‌ تحت‌ تعليم‌ بوده‌ مقصر است‌ يا تعليم‌ دهنده ؟

 

 

 

متن پاسخ

 

اين‌ مسأله‌ مربوط به‌ باب‌ اجتماع‌ سبب‌ و مباشر است . چون‌ شخص‌ تحت‌ تعليم‌ در ايجاد تصادف‌ مباشرت داشته‌ و فرد مربي‌ و تعليم‌ دهنده‌ را مي توان‌ سبب‌ در پيدايش‌ تصادف‌ دانست ; زيرا در حقيقت‌ او است‌ كه وسيله‌ نقليه‌ را در اختيار دارد و فرد تحت‌ تعليم‌ با اعتماد بر او وسيله‌ را مي راند و فقها در باب‌ تزاحم‌ بين‌ سبب‌ ومباشر مي گويند ضمان‌ بر عهده‌ مباشر است‌ مگر اين‌ كه‌ سبب‌ اقوي‌ از مباشر باشد. علامه‌ در قواعد مي فرمايد:«والحواله‌ علي‌ المباشر لوجامع‌ السبب‌ الامع‌ ضعفه‌ بالتعزير.» ضمانت‌ بر عهده‌ مباشر است‌ (در جايي‌ كه‌ باسبب‌ همراه‌ است ) مگر با ضعف‌ مباشر به‌ دليل‌ مغرور شدن‌ او از ناحيه‌ سبب ).1
مفتاح‌ الكرامه‌ در شرح‌ اين‌ كلام‌ مي گويد: از عبارات‌ فقها در باب‌ قصاص‌ و ديات‌ و غصب‌ استفاده‌ مي شودكه‌ هرگاه‌ مباشر و سبب‌ جمع‌ شوند ضمان‌ بر عهده‌ مباشر است . چه‌ تأثير هر دو در پيدايش‌ اثر يكسان‌ باشد يامباشر اقوي‌ باشد ولي‌ هرگاه‌ سبب‌ قوي تر باشد مانند اين‌ كه‌ مباشر را اكراه‌ كند يا او را مغرور نمايد در اين صورت‌ ضمان‌ بر عهده‌ سبب‌ خواهد بود.2
صاحب‌ جواهر در ذيل‌ عبارت‌ محقق‌ كه‌ مي فرمايد: «اذا اتفق‌ المباشر والسبب‌ ضمن‌ المباشر»، مي فرمايد:«الامع‌ ضعف‌ المباشر بالغرور.» يعني‌ در صورت‌ اجتماع‌ مباشر و سبب‌ ضمان‌ بر عهده‌ مباشر است‌ مگر اين‌ كه مباشر در اثر مغرور شدن‌ از جانب‌ سبب‌ ضعيف‌ باشد.3
منظور از مغرور شدن‌ مباشر در عبارات‌ فقها جاهل‌ بودن‌ او به‌ واقعيت‌ است‌ و لذا براي‌ آن‌ مثال‌ مي زنند به كسي‌ كه‌ غذاي‌ متعلق‌ به‌ غير را نزد شخصي‌ مي گذارد و او به‌ تصور اين‌ كه‌ غذا مال‌ خود آن‌ شخص‌ است‌ آن‌ رامي خورد. در اين‌ جا هر چند خورنده‌ غذا در از بين‌ بردن‌ آن‌ مباشرت‌ داشته‌ ولي‌ چون‌ از جانب‌ ديگري‌ مغرورشده‌ و تصور مي كرده‌ غذا متعلق‌ به‌ آن‌ شخص‌ است‌ ضمان‌ بر عهده‌ او نيست‌ بلكه‌ بر عهده‌ سبب‌ است‌ زيراسبب‌ اقوي‌ از مباشر است .4
در مسأله‌ مورد سؤال‌ نيز مي توان‌ گفت‌ به‌ لحاظ اين‌ كه‌ شخص‌ تحت‌ تعليم‌ آگاهي‌ كامل‌ به‌ فن‌ رانندگي نداشته‌ و با اعتماد بر تعليم‌ دهنده‌ رانندگي‌ مي كند، مسؤول‌ بروز حادثه‌ و ضامن‌ خسارت‌ وارد شده‌ فرد تعليم دهنده‌ مي باشد.
نظير اين‌ مسأله‌ را فقها در باره‌ مربي‌ شنا بحث‌ كرده اند. محقق‌ حلي‌ در شرايع‌ در مسأله‌ سوم‌ از اسباب موجب‌ ضمان‌ مي فرمايد: «لو سلم‌ ولده‌ لمعلم‌ السباحه‌ فغرق‌ بالتفريط ضمنه‌ في‌ ماله‌ لانه‌ تلف‌ بسببه‌ ولو كان بالغا رشيدا لم‌ يضمن‌ لان‌ التفريط منه .» اگر كسي‌ فرزند خود را به‌ مربي‌ شنا بسپارد و در اثر تفريط او آن‌ فرزندغرق‌ شود مربي‌ ضامن‌ است‌ و بايد ديه‌ او را از مال‌ خود بپردازد، چون‌ غرق‌ شدن‌ در اثر تفريط مربي‌ شنا اتفاق افتاده‌ است‌ و اگر فرزند شخص‌ بالغ‌ و رشيد باشد مربي‌ شنا ضامن‌ نيست ، زيرا تفريط از ناحيه‌ مباشر صورت گرفته‌ است .5
علامه‌ حلي‌ نيز در قواعد مي فرمايد: «ويضمن‌ معلم‌ السباحه‌ الصغير اذا غرق‌ و ان‌ كان‌ وليه‌ او من‌ اذن‌ له الولي‌ علي‌ اشكال‌ لانه‌ تلف‌ بتفريطه‌ في‌ حفظه‌ و غفلته‌ عنه‌ ولو كان‌ بالغا رشيدا لم‌ يضمن .»
آموزش‌ دهنده‌ شنا ديه‌ كودكي‌ را كه‌ غرق‌ شود، ضامن‌ است‌ هر چند معلم‌ ولي‌ كودك‌ و يا مأذون‌ از جانب ولي‌ باشد (اگرچه‌ در مورد ولي‌ و يا مأذون‌ از جانب‌ او مسأله‌ خالي‌ از اشكال‌ نيست‌ اما در غير ولي‌ و مأذون اشكالي‌ در ضمان‌ وجود ندارد) زيرا او در حفظ كودك‌ تفريط نموده‌ و كوتاهي‌ او سبب‌ غرق‌ شدن‌ كودك‌ شده است‌ و در صورتي‌ كه‌ غريق‌ بالغ‌ و رشيد باشد، معلم‌ ضامن‌ نمي باشد.6
صاحب‌ جواهر در ذيل‌ گفتاري‌ كه‌ از محقق‌ نقل‌ شد، از كشف‌ اللثام‌ و محكي‌ تحرير و مجمع‌ البرهان‌ نقل مي كند كه‌ در صورت‌ رشد و بلوغ‌ شخص‌ تحت‌ تعليم‌ عدم‌ ضمان‌ معلم‌ در صورتي‌ است‌ كه‌ تفريطي‌ از ناحيه‌ اوصورت‌ نگرفته‌ باشد، وگرنه‌ ضامن‌ است‌ مانند طبيبي‌ كه‌ نسبت‌ به‌ درمان‌ بيمار كوتاهي‌ كند و آن‌ بيمار از بين‌ برودكه‌ اين‌ پزشك‌ ضامن‌ ديه‌ او خواهد بود. و همچنين‌ صنعت گر هرگاه‌ در كار خود تفريط نمايد و سبب‌ خسارت شود مانند آن‌ كه‌ نگيني‌ را كه‌ بايد بر انگشتري‌ سوار كند آن‌ را بشكند يا خياط پارچه اي‌ را كه‌ براي‌ دوختن‌ آن اجير شده‌ اشتباه‌ برش‌ دهد ضامن‌ خسارت‌ وارد شده‌ مي باشد. صاحب‌ جواهر در پايان‌ مسأله‌ متمايل‌ به‌ ضمان مربي‌ مي شود حتي‌ در صورتي‌ كه‌ تفريط هم‌ نكرده‌ باشد.7
نتيجه : با توجه‌ به‌ آن‌ چه‌ از فقها نقل‌ شد مي توان‌ گفت‌ شخص‌ تعليم‌ دهنده‌ مقصر است‌ ولي‌ اين‌ در صورتي است‌ كه‌ فرد تحت‌ تعليم‌ طبق‌ دستور تعليم‌ دهنده‌ عمل‌ كند. اما در صورتي‌ كه‌ بر خلاف‌ گفته‌ او عمل‌ نمايد وسبب‌ بروز حادثه اي‌ شود، در اين‌ فرض‌ خود او ضامن‌ خسارت‌ وارد شده‌ مي باشد.
در پايان‌ به‌ فتاواي‌ مراجع‌ عظام‌ در پاسخ‌ به‌ سؤال‌ مورد بحث‌ اشاره‌ مي كنيم :

 

سؤال
شخصي‌ در حال‌ يادگيري‌ رانندگي ، با وسيله‌ نقليه‌ ديگري‌ تصادف‌ مي نمايد. افسر كاردان‌ فني ،خودروي‌ در حال‌ تعليم‌ را مقصر مي داند. با توجه‌ به‌ اين‌ كه‌ مربي‌ آموزش‌ نيز داراي‌ امكانات‌ كنترلي (كلاچ‌ و ترمز) بوده‌ و با علم‌ به‌ اين‌ موضوع‌ كه‌ شخص‌ تحت‌ تعليم‌ داراي‌ تخصص‌ لازم‌ در رانندگي نيست‌ و از طرفي‌ آموزش‌ بايد در اماكن‌ مجاز صورت‌ گيرد، بفرماييد:
الف . شخص‌ مقصر در اين‌ تصادف‌ مربي‌ تعليم‌ دهنده‌ است‌ يا شخص‌ تحت‌ تعليم ؟
ب . آيا رعايت‌ كامل‌ مقررات‌ از سوي‌ مربي‌ يا عدم‌ رعايت‌ مقررات‌ تأثيري‌ در مسؤوليت‌ دارد ياخير؟
ج . مسؤوليت‌ خسارات‌ وارده‌ و ديه‌ به‌ عهده‌ كدام‌ يك‌ مي باشد؟8

 

آيت‌ الله‌ العظمي‌ لطف‌ الله‌ صافي‌ گلپايگاني
«الف . در فرض‌ مقصر بودن‌ خودرو در حال‌ تعليم‌ چنان‌ چه‌ تقصير از جهت‌ عدم‌ مهارت‌ فرد تحت‌ تعليم باشد مربي‌ مقصر است‌ و اگر به‌ اين‌ جهت‌ مستند نباشد راننده‌ مقصر است ، والله‌ العالم .
ب . به‌ طور كلي‌ هر امري‌ كه‌ مستند به‌ مسامحه‌ يا خطاي‌ مربي‌ باشد حتي‌ در صورتي‌ كه‌ مقررات‌ را هم رعايت‌ كرده‌ باشد موجب‌ ضمان‌ مربي‌ است‌ و اگر مسامحه‌ يا خطا مستند به‌ راننده‌ باشد لكن‌ نه‌ از جهت‌ عدم مهارت‌ بلكه‌ از جهات‌ ديگر چنان‌ كه‌ در جواب‌ (الف ) بيان‌ شد راننده‌ ضامن‌ است‌ و در نزاع‌ موضوعي‌ مرافعه شرعيه‌ لازم‌ است ، والله‌ العالم .»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ محمد فاضل‌ لنكراني
«اگر عرفا تصادف‌ مستند به‌ كارآموز باشد خود او ضامن‌ است‌ هر چند از لحاظ قانوني‌ يا اداري‌ مربي‌ نيزمسؤول‌ باشد و مورد بازخواست‌ قرار گيرد.»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ ناصر مكارم‌ شيرازي
«ديه‌ را بايد فرد يا افراد مقصر بدهند و تعيين‌ اين‌ كه‌ كدام‌ يك‌ مقصر اصلي‌ هستند در اين‌ گونه‌ موارد به عهده‌ كارشناسان‌ متدين‌ است ، هميشه‌ موفق‌ باشيد.»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ سيد عبدالكريم‌ موسوي‌ اردبيلي
«الف ، ب‌ و ج . اگر مربي‌ از اول‌ تعهد كرده‌ و خسارت‌ و ديه‌ را به‌ گردن‌ گرفته ، به‌ عهده‌ اوست ، واگرنه‌ به عهده‌ شخص‌ تحت‌ تعليم‌ مي باشد.»
آيت‌ الله‌ العظمي‌ حسين‌ نوري‌ همداني
«الف . مربي ، مقصر است .
ب . خير تأثيري‌ در مسؤوليت‌ وي‌ ندارد.
ج . به‌ عهده‌ مربي‌ تعليم‌ دهنده‌ است

 

 
» موضوعات مطالب سایت «
 
 
مدرسه حقوق ایرانصفحه اصلی || درباره ما || پاسخ به سوالات شما || تماس با ما
feed-image