به وب سایت رسمی گروه مدرسه حقوق ، خوش آمدید  09122330365

 ضمن تشکر از شما کاربر عزیز که سایت مدرسه حقوق را جهت استفاده از خدمات ما انتخاب نموده اید به اطلاع شما میرسانیم این سایت با هدف ارتقاء سطح اطلاعات حقوقی و رفع نیازها و مشکلات حقوقی شما راه اندازی گشته و در جهت نیل به این هدف و رفع اشکالات موجود و ارائه خدمات بهتر ، رهنمودها و انتقادات و پیشنهادات شما کاربر عزیز را می طلبد . لازم بذکر است در طراحی و ارائه مطالب سعی بر رعایت سادگی و دسترسی آسان به مطالب و مشکلات متداول حقوقی گشته که جامعه بیشتر با آن دست به گریبان است.

تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

ضمنا کاربران محترم  می توانند از طریق قسمت ارتباط با ما و یا از طریق ایمیل این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید و یا gmail.com@ تقاضای خود را در زمینه استفاده از خدمات وکالتی و یا مشاوره حقوقی وکلای مجرب پایه یک دادگستری عضو گروه مدرسه حقوق در تمام نقاط داخل و یا خارج از کشور و نیز در زمینه مهاجرت اعلام نمایند تا در اسرع وقت با ایشان تماس حاصل گردد .

جاسازي‌ بمب‌‌ جهت‌ قتل‌‌ و كشته‌ شدن‌ مأموران‌ انتظامي‌ در زمان‌ خنثي‌سازي

 

جاسازي‌ بمب‌‌ جهت‌ قتل‌‌ و كشته‌ شدن‌ مأموران‌ انتظامي‌ در زمان‌ خنثي‌سازي(2)

متن سئوال

 

مردي‌ به‌ انگيزه‌ و قصد قتل‌ خواهر خود به‌ دليل‌ اختلاف‌ و كينه‌ ديرينه‌ كه‌ با هم‌ داشتند چند سال قبل‌ تله‌ انفجاري‌ ابتكاري‌ (نارنجك ) را در حين‌ مراسم‌ عروسي‌ به‌ دست‌ خواهرش‌ داده‌ كه‌ در اثر انفجارآن‌ دست‌ راست‌ وي‌ قطع‌ مي گردد و خواست‌ برادر زن‌ مصدوم ، (قتل ) محقق‌ نمي گردد.
بعد از چند سال‌ مجددا در پي‌ اختلافات‌ و درگيري هاي‌ شديد با زمينه‌ سازي‌ قبلي‌ با تهيه‌ تله انفجاري‌ ابتكاري‌ در داخل‌ يك‌ عدد كيف‌ رمزدار سامسونيت‌ با علم‌ به‌ اين‌ كه‌ پدرش‌ به‌ اتفاق‌ خواهرش در منزل‌ خواهر سكونت‌ دارد و با علم‌ به‌ اين‌ كه‌ اطراف‌ منزل‌ خواهر وي‌ منازل‌ مسكوني‌ ديگرهمسايگان‌ ديوار به‌ ديوار كه‌ ساكنين‌ آن‌ در حال‌ استراحت‌ هستند و با توجه‌ به‌ اين‌ كه‌ انفجار بمب ابتكاري‌ و تله‌ شده‌ به‌ جز خواهرش‌ موجب‌ قتل‌ و جرح‌ جمع‌ ديگري‌ را نيز خواهد شد كيف‌ حاوي‌ تله انفجاري‌ را در داخل‌ حياط خواهرش‌ گذارده‌ و خواهر با توجه‌ به‌ درگيري‌ چند روز قبل‌ با برادرش‌ وسابقه‌ انفجار و قطع‌ شدن‌ دستش ، توسط برادرش‌ و تهديدات‌ برادر مبني‌ بر قتل‌ او، با ديدن‌ كيف (حاوي‌ تله‌ انفجاري ) از دست‌ زدن‌ به‌ آن‌ خودداري‌ و مراتب‌ را به‌ تلفن‌ 130 فوريتهاي‌ پليس‌ اعلام مي نمايد كه‌ دو نفر از مأمورين‌ آگاهي‌ غير متخصص‌ در امور خنثي‌ سازي‌ مين ها و تله هاي‌ انفجاري‌ وبمب‌ و غافل‌ از وجود تله‌ انفجاري‌ به‌ محل‌ عزيمت‌ و حين‌ باز كردن‌ كيف‌ در اثر شدت‌ انفجار هر دومأمور آگاهي‌ ناجا در دم‌ فوت‌ و پدر بمب‌ گذار نيز مجروح‌ مي گردد و خواهر بمب‌ گذار با رسيدن مأمورين‌ و مشاهده‌ اقدامات‌ آنها تا حد ممكن‌ از صحنه‌ دور و در آشپزخانه‌ قايم‌ مي شود كه‌ جان‌ سالم نيز به‌ در مي برد. حال‌ پرونده‌ امر در مرجع‌ صالح‌ قضايي‌ مفتوح‌ مي باشد; با اعلام‌ مراتب‌ خواهشمنداست‌ اعلام‌ فرمايند با عنايت‌ به‌ محقون‌ الدم‌ بودن‌ مأمورين‌ كه‌ در حال‌ انجام‌ مأموريت‌ به‌ قتل‌ رسيده اندو اطلاع‌ بمب گذار از عواقب‌ مجرمانه اش‌ و ا طلاع‌ موثق‌ خواهر شخص‌ بمب‌ گذار از خطر مذكور، كه موضوع‌ را صراحتا به‌ اطلاع‌ مأمورين‌ نرسانده‌ واز خطري‌ كه‌ جان‌ مأمورين‌ را تهديد و نهايتا به‌ قتل رسانده‌ است‌ آگاه‌ نكرده‌ است . آيا كشته‌ شدن‌ مأمورين‌ به‌ روش‌ فوق‌ از نوع‌ قتل‌ عمد محسوب‌ است‌ ياغير عمد؟ لطفا اعلام‌ فرماييد عمل‌ خواهر بمب‌ گذار كه‌ با اطلاع‌ موثق‌ از وجود بمب‌ موضوع‌ را بيان نكرده‌ معاونت‌ در قتل‌ محسوب‌ است‌ يا مشاركت‌ در قتل .

 

 

 

متن پاسخ

 

تعيين‌ نوع‌ جرم‌ ارتكابي‌ توسط بمب‌ گذار بستگي‌ به‌ تبيين‌ ماهيت‌ عمل‌ وي‌ دارد. در خصوص‌ اين‌ موضوع اقوال‌ مختلفي‌ از قبيل‌ قتل‌ عمد، شبه‌ عمد و خطاي‌ محض‌ بودن‌ عمل‌ مذكور مطرح‌ شده‌ است‌ و برخي‌ از فقهاقتل‌ را منتسب‌ به‌ بمب‌ گذار نمي دانند.1
در ديدگاه‌ كساني‌ كه‌ قتل‌ را به‌ بمب‌ گذار نسبت‌ نمي دهند، اقدام‌ مأمورين‌ رابطه‌ سببيت‌ بين‌ بمب گذار وقتل‌ را قطع‌ كرده‌ است .
اما با عنايت‌ به‌ مفروضات‌ سؤال‌ و مقايسه‌ رابطه‌ سبب‌ و مباشر با قتل‌ واقع‌ شده‌ اين‌ نتيجه‌ حاصل‌ مي شودكه‌ در اين‌ مورد سبب‌ اقوي‌ از مباشر مي باشد. زيرا اقدام‌ بمب‌ گذار عدواني‌ بوده‌ و خنثي‌ سازي‌ بمب‌ توسطمأمورين‌ بر حسب‌ وظيفه‌ آنان‌ صورت‌ گرفته‌ است‌ و در چنين‌ مواردي‌ ضمان‌ متوجه‌ شخصي‌ است‌ كه‌ اقدام‌ وي عدواني‌ بوده‌ است .
به‌ ويژه‌ آن‌ كه‌ اقدام‌ بمب‌ گذار، علاوه‌ بر آن‌ كه‌ عمل‌ عدواني‌ و تجاوز كارانه‌ است ، وي‌ با اين‌ اقدام‌ خويش ،قصد كشتن‌ يك‌ فرد محقون‌ الدم‌ را داشته‌ است‌ و اصولا بمب‌ گذاري‌ با اسباب‌ ديگر تفاوت‌ اساسي‌ دارد زيرا برخلاف‌ آن ها، ممكن‌ است‌ بمب‌ از نوعي‌ بوده‌ كه‌ به‌ محض‌ تماس‌ با چيزي‌ انفجار روي‌ داده‌ است .
حضرت‌ آيت‌ الله‌ العظمي‌ مكارم‌ شيرازي‌ در پاسخ‌ اين‌ سؤال‌ كه‌ آيا اقدام‌ آگاهانه‌ مأموران‌ خنثي‌ سازي بمب‌ رابطه‌ سببيت‌ بين‌ بمب‌ گذار و قتل‌ را قطع‌ نموده‌ است‌ يا نه ؟ مي فرمايد:
«در اين‌ گونه‌ موارد سبب‌ اقوي‌ است‌ زيرا فردي‌ آگاهانه‌ اسباب‌ قتل‌ را آماده‌ كرده‌ و در جائي‌ گذارده‌ كه‌ هركس‌ به‌ آن‌ دست‌ بزند گرفتار مي شود مانند كسي‌ است‌ كه‌ چاهي‌ را در شارع‌ عام‌ كنده‌ و سر آن‌ را پوشانده‌ براي اين‌ كه‌ زيد در آن‌ بيفتد ولي‌ ديگري‌ در آن‌ گرفتار شده‌ است . منتهي‌ چون‌ به‌ هيچ‌ وجه‌ قصد نابودي‌ ماموران‌ رانداشته‌ اجراي‌ حكم‌ قصاص‌ مشكل‌ است‌ ولي‌ ديه‌ از اموال‌ بمب‌ گذار برداشته‌ مي شود.»2
حاصل‌ سخن‌ اين‌ كه ، قتل‌ به‌ بمب‌ گذار نسبت‌ داده‌ مي شود اما با توجه‌ به‌ اين‌ كه‌ قصد قتل‌ محقون‌ الدم‌ راداشته‌ خطاي‌ محض‌ نخواهد بود و به‌ لحاظ اين‌ كه‌ قصد قتل‌ نسبت‌ به‌ مأمورين‌ را نداشته ، قتل‌ واقع‌ شده‌ از نوع عمد نمي باشد. بلكه‌ همان‌ گونه‌ كه‌ آيات‌ عظام‌ مكارم‌ شيرازي‌ و صافي‌ گلپايگاني‌ فتوا داده اند3 قتل‌ از نوع‌ شبه عمد مي باشد.
در عين‌ حال‌ چنانچه‌ به‌ واسطه‌ قرائن‌ و شواهد، دادگاه‌ احراز كند كه‌ او توجه‌ داشته‌ است‌ كه‌ شخص بمب گذار نسبت‌ به‌ كشته‌ شدن‌ ديگران‌ بي‌ مبالات‌ بوده‌ است‌ و ممكن‌ است‌ به‌ ديگران‌ آسيب‌ برسد، اقدام‌ به اين‌ عمل‌ كرده‌ است . قتل‌ از نوع‌ قتل‌ شبه‌ عمد خواهد بود بنابراين‌ ديه‌ مأموران‌ كشته‌ شده ، در صورتي‌ بر عهده بمب‌ گذار مي باشد كه‌ آنان‌ از تخصص‌ در اين‌ زمينه‌ برخوردار باشند و اگر غير متخصص‌ باشند خنثي‌ سازي بمب‌ وظيفه‌ آنان‌ نبوده‌ و ممكن‌ است‌ ديه‌ آن ها بر عهده‌ كسي‌ نباشد.4
در زمينه‌ سؤال ، استفتائي‌ از محضر مراجع‌ بزرگوار به‌ عمل‌ آمده‌ كه‌ تقديم‌ مي گردد.

 

سؤال
شخصي‌ به‌ قصد كشتن‌ فرد الف‌ بمبي‌ را در كيف‌ دستي‌ جاسازي‌ و مهياي‌ انفجار نموده‌ و مخفيانه در حياط منزل‌ وي‌ قرار داده‌ است . فرد الف‌ با مشاهده‌ كيف‌ به‌ آن‌ مشكوك‌ شده‌ و نيروي‌ انتظامي‌ را ازموضوع‌ مطلع‌ مي سازد دو نفر از مأمورين‌ نيروي‌ انتظامي‌ كه‌ متخصص‌ خنثي‌ سازي‌ بمب‌ نيز بوده اندبه‌ محل‌ عزيمت‌ و در حين‌ انجام‌ مأمورين‌ خنثي‌ سازي‌ ناگهان‌ انفجار صورت‌ گرفته‌ و هر دو مأمور درجا كشته‌ مي شوند.
لطفا بفرماييد:
الف . با در نظر گرفتن‌ اين‌ كه‌ فرد الف‌ (مورد هدف‌ بمب‌ گذار) و هر دو مأمور محقون‌ الدم‌ بوده اند واگر فرد الف‌ در اين‌ انفجار كشته‌ مي شد قتل‌ عمد محسوب‌ مي شود آيا كشته‌ شدن‌ مأمورين‌ به‌ شيوه فوق‌ نيز از نوع‌ قتل‌ عمد محسوب‌ مي شود يا شبه‌ عمد؟
ب . آيا در متخصص‌ بودن‌ مأمورين‌ در خنثي‌ سازي‌ يا عدم‌ تخصص‌ آن ها در حكم‌ تفاوتي‌ هست ؟5

 

آيت‌ الله‌ العظمي‌ محمدتقي‌ بهجت
نه‌ عمد است‌ و نه‌ شبه‌ عمد، خطا محض‌ است .
آيت‌ الله‌ العظمي‌ ميرزا جواد تبريزي
گرچه‌ شخص‌ بمب‌ گذار مرتكب‌ خلاف‌ شرع‌ شده‌ و مستحق‌ تعزير است‌ ولي‌ قتل‌ مستند بر او نيست‌ وتفاوتي‌ ميان‌ متخصص‌ بودن‌ مأمورين‌ و متخصص‌ نبودن‌ آن ها نيست .
آيت‌ الله‌ العظمي‌ لطف‌ الله‌ صافي‌ گلپايگاني
الف . قتل‌ مذكور قتل‌ عمد محسوب‌ نمي شود و بعيد نيست‌ شبه‌ عمد باشد.
ب . از جهت‌ شبه‌ عمد بودن‌ تفاوتي‌ بين‌ اين‌ كه‌ مأمورين‌ متخصص‌ باشند يا نه‌ نيست‌ بلي‌ اگر مأمور غيرمتخصص‌ باشد ممكن‌ است‌ ديه‌ او به‌ عهده‌ كسي‌ نباشد چون‌ خود را با عدم‌ اطمينان‌ به‌ عملي‌ كه‌ انجام‌ مي دهددر معرض‌ خطر قرار داده‌ است .
آيت‌ الله‌ العظمي‌ محمد فاضل‌ لنكراني
الف . ظاهرا عمد محسوب‌ مي شود و احتياط در تصالح‌ و ديه‌ است .
ب . تفاوتي‌ نمي كند.
آيت‌ الله‌ العظمي‌ ناصر مكارم‌ شيرازي
مورد از قبيل‌ قتل‌ شبه‌ عمد است‌ و ديه‌ دارد مشروط بر اين‌ كه‌ آن ها افراد متخصص‌ باشند.
با حضور در دفتر مقام‌ معظم‌ رهبري‌ در خدمت‌ حضرت‌ آيت‌ الله‌ سيد جعفر كريمي‌ كه‌ از اعضاي‌ عالي رتبه‌ هيأت‌ استفتاء مقام‌ معظم‌ رهبري‌ هستند در جواب‌ اين‌ سؤال‌ اظهار داشتند:
اگر بمب‌ به‌ صورت‌ ساعتي‌ بوده‌ است‌ به‌ طوري‌ كه‌ به‌ خودي‌ خود در ساعت‌ معيني‌ منفجر مي شده‌ است قتل‌ عمد است‌ و اگر بمب‌ غير ساعتي‌ بوده‌ و با تله‌ انفجاري‌ مي شده‌ است‌ دو صورت‌ پيدا مي كند يك‌ دفعه‌ آن چنان‌ دقت‌ و مهارتي‌ در آن‌ به‌ كار رفته‌ بوده‌ و تكنولوژي‌ خاصي‌ داشته‌ است‌ كه‌ افرا متخصص‌ نمي توانسته اند آن را خنثي‌ كنند و تنها افراد خيلي‌ نادر و ويژه‌ توان‌ اين‌ امر را داشته اند در اين‌ صورت‌ نيز عمد محسوب‌ مي شود.اما اگر فن‌ آوري‌ و دقت‌ ابزار موجود در بمب‌ در حد متعارف‌ بوده‌ است‌ كه‌ خنثي‌ سازي‌ آن‌ در توان‌ بيشترافرادي‌ كه‌ در اين‌ زمينه‌ تخصص‌ دارند، مي باشد در اين‌ حالت‌ قتل‌ شبه‌ عمد است . زيرا در اين‌ جا مباشر اقوي‌ ازسبب‌ است‌ چون‌ مباشر داراي‌ اراده‌ بوده‌ و با دست‌ زدن‌ به‌ آن‌ و اقدام‌ به‌ خنثي‌ سازي‌ آن‌ مانع‌ استناد انفجار به بمب گذار شده‌ است . چه‌ مي توانسته‌ آن‌ را با ابزار خاصي‌ در بيابان‌ و يا محفظه هاي‌ فولادي ، قرار داده‌ و منفجركند و اگر متخصص‌ هم‌ نبوده‌ كه‌ نبايد به‌ آن‌ نزديك‌ مي شده‌ و چه‌ بسا عمل‌ انتحاري‌ انجام‌ داده‌ است .
بنابراين ، نظر بر اين‌ است‌ كه‌ اين‌ قتل‌ شبه‌ عمد بوده‌ در عين‌ حال‌ كه‌ تأملي‌ در آن‌ هست .
در پايان‌ متذكر مي شويم‌ پاسخ‌ مقام‌ معظم‌ رهبري‌ به‌ استفتاي‌ مزبور پس‌ از وصول‌ ارسال‌ خواهد شد.

 

 
» موضوعات مطالب سایت «
 
 
مدرسه حقوق ایرانصفحه اصلی || درباره ما || پاسخ به سوالات شما || تماس با ما
feed-image